Yayınlama ve embed
Yayına alma ve yayından kaldırma, üç embed türü (interaktif iframe, inline SVG, otomatik e.js), değişikliklerin yayına nasıl yansıdığı ve gömmedeki atıf.
Son doğrulama: 2026-11-01 · 1 gün önce
Paylaş › Bağlantı ve embed bölümü iki iş yapar: öğeyi yayına alır ve
sitene yapıştıracağın kodu verir. Bölüm açılınca önce "Yayın durumu
yükleniyor…" görürsün, sonra Embed türü seçici gelir.
Üç embed türü
| Tür | Ne yapıştırırsın | Yayın gerekir mi | Veri değişince |
|---|---|---|---|
| İnteraktif | bir iframe | evet | Yeniden yayınla ile yenilenir |
| Inline (SEO) | grafiğin ya da haritanın kendisi, SVG olarak | hayır | tekrar yapıştırman gerekir |
| Otomatik | küçük bir kod + Tuvelia'nın betiği | evet | Yeniden yayınla ile yenilenir |
Her türün altında kısa bir açıklama yazar:
- İnteraktif: "Editör-birebir (interaktif) — stilli tooltip + animasyon. Değişikliklerin sitene yansıması için Yeniden yayınla; kodu yeniden yapıştırman gerekmez. Çoğu sitede sıfır işlem; katı CSP'li sitelerde host'un frame-src'ine tuvelia.com eklenmeli. Koddaki küçük betik kutuyu telefonda uzatır; siten betikleri siliyorsa gömme yine çalışır, yalnız kutu sabit oranda kalır."
- Inline (SEO): "Bot-dostu, her yerde çalışır. Self-contained SVG doğrudan yapıştırılır; CSP/izin gerektirmez, arama motoru ve AI botları veriyi okur. Statik: veri değişince tekrar yapıştır."
- Otomatik: "Otomatik (e.js) — script enjekte; katı CSP'li sitelerde çalışmaz. Onun yerine İnteraktif ya da Inline tercih et. Değişiklikler Yeniden yayınla ile yansır."
Kararı iki soru belirler. Sayfan görselin güncel kalmasını mı istiyor,
yoksa bir kez basılıp durmasını mı? Güncel kalacaksa İnteraktif ya da
Otomatik; sabit kalacaksa Inline. Ve sayfanın sahibi dış iframe/betik
yüklemeye izin veriyor mu? Vermiyorsa Inline tek seçenektir.
Inline (SEO) yayın istemez: "Inline SVG kodu" alanı grafiğin ya da haritanın o anki
hâlini hazır getirir ("SVG hazırlanıyor…" kısa bir bekleyiştir),
Inline SVG'yi kopyala ile alırsın. Kopyaladığın şey görselin fotoğrafı
değil, kendisidir; okuyucunun tarayıcısı Tuvelia'ya hiç istek atmaz.
Yayına alma
İnteraktif ya da Otomatik seçtiğinde ve öğe yayında değilse bölüm şunu söyler:
"Bu tür için önce yayınlamak gerekir — herkese açık bir /embed/… adresi
oluşur." Yayınla düğmesi (daha önce yayınlayıp kaldırdıysan
Yeniden yayınla) öğenin o anki görüntüsünü ve verisini yayına alır.
Editörde kaydedilemeyen bir değişiklik varken (üst şerit Kaydedilemedi ya da
Başka bir yerde değişti diyorsa) Yayınla ve Yeniden yayınla kapanır
ve bölümde "Yayınlanamaz: kaydedilemeyen bir değişiklik var" uyarısı görünür;
yayın kaydedilmemiş bir değeri taşımasın diye. Değişikliği düzelt ya da şeritteki
tekrar deneye bas; kayıt inince düğme açılır. Yayından kaldır bu sırada da
çalışır. Kaydı bekleyen (birkaç saniye içinde gönderilecek) bir değişiklik düğmeyi
kapatmaz: Yayınlaya basınca önce o kaydedilir, yayın ardından yapılır ve
kaydedilmiş hâli taşır. O değişiklik kaydedilemezse (örneğin sınırı aşan bir
metin) yayın yapılmaz ve aynı uyarı görünür.
Yayından sonra:
- Kod alanı dolar ("iframe kodu" ya da "e.js kodu"), Kopyala ile alırsın;
düğme kısa süre "Kopyalandı" yazar. - Altında yayındaki adres tıklanabilir görünür. İnteraktif türde bu adres
canlı sayfadır (/embed/…/live), Otomatik türde statik sayfa (/embed/…). - Pencere başlığındaki durum "Yayında · /embed/…" olur.
Yayındaki adres gerçek bir sayfadır ve tek başına açılabilir, ama arama
motorlarına kapalıdır — aynı içerik hem senin sayfanda hem burada
indekslenip birbiriyle yarışmasın diye.
Gömme dili
Grafiğin ya da haritanın metinlerini öteki dile çevirdiysen
(aynı öğede iki dil), paylaşım penceresinin
sol menüsünün altında Dil seçicisi çıkar. Seçim bütün bölümler için geçerlidir
(görsel, PDF ve video da o dilde üretilir); bu bölümde İnteraktif kodun
adresine yazılır:
| Dil | Canlı adres |
|---|---|
| Ana dil | /embed/{kimlik}/live (bugünkü adres) |
| Öteki dil | /embed/{kimlik}/live/en |
İki dilde yayınlamak için iki kodu iki sayfaya yapıştırırsın; yayın tektir,
Yeniden yayınla iki dili birlikte günceller. Okuyucunun tarayıcısına ya da
bulunduğu ülkeye göre dil seçilmez — dili kodu alan sen seçersin.
Inline ve Otomatik kodlar yayına alınırken çekilen hazır görseli taşır;
o görsel yalnız ana dildedir. Öteki dil seçiliyken bu iki türde uyarı çıkar.
Adresi WordPress gibi oEmbed kullanan bir yere yapıştırırsan dilli adres
(…/live/en) de çalışır; başlık o dilin çevirisiyle gelir.
Veri değişince ne olur
Öğe yayındayken editörde yaptığın değişiklik yayındaki kopyaya kendiliğinden
geçmez. Sitende görünen, en son yayınladığın sürümdür. Değişiklik sitene hazır
olduğunda Yeniden yayınla'ya basarsın (ipucu: "Snapshot'ı şimdi yenile").
Yayındaki sürüm editördekinin gerisindeyse bölüm bunu "Yayındaki sürüm geride"
uyarısıyla söyler.
- İnteraktif ve Otomatik embed'lerde kodu yeniden kopyalaman gerekmez:
kod aynı kalır, yeniden yayınladığın an yeni sürümü gösterir. - Inline SVG yapıştırdığın anda donmuştur; güncellemek için bölüme dönüp
yeniden kopyalayıp yapıştırırsın.
Bu bilinçli bir tercih: yarım kalmış bir düzenleme okuyucuna yanlışlıkla
yansımasın diye yayın senin onayınla olur.
Yayından kaldırma
Yayından kaldır düğmesinin ipucu sonucu söyler: "Public adres anında 404
döner; geri alınabilir." Yani sitene gömdüğün iframe ve otomatik embed'ler o
anda boş kalır; inline SVG'ler etkilenmez (onlar zaten senin sayfandadır).
Yeniden yayınla dersen aynı adres yeniden çalışır — adres değişmez.
Yayındaki bir öğe silinemez; önce yayından kaldırman gerekir. Kural
öğeler sayfasında.
Kodun içinde ne var
- iframe kodu: genişliği %100, en-boy oranı görselin ölçüsünden gelir (zaman
tünelinde sabittir);
zaman imleci olan bir grafik ya da haritada kod, kaydırıcı şeridi için
biraz daha uzun bir boy taşır (statik görselde şerit olmadığı için o boy
yalnız iframe'e eklenir). Grafik ve haritada kodun ikinci satırı Tuvelia'nın
küçük betiğidir (e.js): kutuyu telefonda uzatır (aşağıda). Zaman tüneli
ve karşılaştırma kodu bu satırı taşımaz. - Inline SVG kodu: görselin genişliğiyle sınırlı, ortalanmış bir kap ve
içinde duyarlı (responsive) SVG. - e.js kodu: kimliği taşıyan bir kap, betik çalışmazsa görünecek bir
yedek görsel bağlantısı ve Tuvelia'nın betiği. Betik görseli kabın içinde
sitenin stillerinden ayrı bir katmanda gösterir: sitenin yazı ayarları ve CSS
kuralları görsele, görselin içeriği sitene karışmaz — bu yüzden görselin
içini sitenin CSS'iyle biçimlendiremezsin, kabın kendisini (genişlik, kenar
boşluğu) biçimlendirebilirsin. - Ekran okuyucu için ad: üç kod da görseli bir adla tanıtır — iframe'in
başlığı, yedek görselin açıklaması ve SVG'nin adı grafiğin ya da haritanın
başlığıdır. Başlık boşsa ad yayının ana dilindedir: Türkçe yayında
"Veri görseli", İngilizce yayında "Data visualization" (İnteraktif kodda
başka bir dil seçtiysen o dilde). Otomatik türde betiğin gösterdiği görselin
adı yayından gelir; bu yüzden daha önce yapıştırdığın e.js kodu da adı
kendiliğinden alır, kodu yeniden yapıştırman gerekmez. İnteraktif embed'in
içindeki görsel de aynı adı taşır; haritanın başlığı, lejantı ve kaynak
satırı ekran okuyucuya ayrıca okunur.
Telefonda nasıl görünür
İnteraktif embed, sitene yapıştırdığın kutunun genişliğine göre yeniden çizilir;
kod aynı kalır, senin bir şey yapman gerekmez.
Kutu telefonda uzar (grafik ve harita). Koddaki betik kutunun genişliğine
bakar: 480 piksel ve daha dar ekranda kutu en az kare olur (375 piksellik bir
telefonda 375×234 yerine 375×375), 800 piksel ve daha genişte grafiğin ya da
haritanın kendi oranında kalır, arada yavaşça geçer. Telefonu yan çevirince kutu yeniden
ölçülür. Kazanılan yer çizime gider; başlık, lejant ve künye aynı boyda kalır.
-
Siten betikleri siliyorsa (bazı içerik yönetim sistemleri) gömme yine çalışır;
kutu yalnız uzamaz, görselin kendi oranında kalır. -
Daha önce yapıştırdığın kod uzamaz, ama çalışmaya devam eder. Uzamasını
istiyorsan kodu buradan bir kez yeniden kopyalayıp eskisinin yerine yapıştır. -
Aynı sayfada birden çok gömme varsa betik satırı her kodda yinelenir; bu
zararsızdır, betik her kutuyu bir kez ele alır. -
Harita: dar kutuda başlık, lejant ve künye haritanın üstüne binmez; kendi
şeritlerine iner. Ayrıntısı harita paylaşma sayfasında. -
Grafik: kutuyu boydan boya doldurur. Editörde verdiğin sabit genişlik ve
yükseklik interaktif embed'de yok sayılır — kutu ne kadarsa grafik o kadardır
(sabit ölçü indirilen görselde ve inline SVG'de geçerliliğini korur). -
Dar kutuda başlık ve alt başlık orantılı küçülür (800 piksel ve üstünde senin
seçtiğin boyda kalır), kenar boşluğu daralır. -
Dar kutuda eksen yazıları, çubuk üstündeki ve çizgi üzerindeki değerler
birbirine binecekse seyreltilir: her ikincisi ya da üçüncüsü yazılır.
Eksenlerin binen yazıları (alt eksenin düz ve dikey yazılan adları, yatay çubukta
sol eksenin adları ve aşağıda anlatılan "0") ve süre çizelgesinde başka bir etikete, zaman
eksenine ya da şerit adına binen etiket editörde, indirilen görselde ve videoda da
aynı kuralla gizlenir; öteki yazılar (çubuk değerleri, yarış satırları, dağılım ve
pasta adları) orada hepsi yazılır.
Değer eksenlerinin sayıları gizlenmez: kutu alçaldıkça (sol eksen) ya da
daraldıkça (yatay çubukta, dumbbell'de, yarışta ve dağılımda alttaki değer ekseni) ve
yazı büyüdükçe eksen daha az sayı çizer — sığmayacak sayının çentiği hiç konmaz (önce
yuvarlak bir adım denenir, ör. 0 · 50 · 100). Bu her yerde böyledir: editör, indirilen
görsel, video ve embed.
Çizgide son değer her zaman yazılır. Gizlenen çubuğun ya da noktanın adını ve
değerini okuyucu üstüne gelince (telefonda dokununca) ipucunda görür.
Büyük harfle yazılmış adlar ("BİRLEŞİK KRALLIK" gibi) daha geniş yer kapladığı
için bu sayımda kendi genişlikleriyle ölçülür. Yazı boyu büyük ve kutu alçaksa sol
eksenin en alttaki yazısı ("0") alt eksenin ilk adına binecek ve yukarı
kaydırılacak yer yoksa yazılmaz.
Aynı kural yarışta, dağılımda, süre çizelgesinde ve pastada da
geçerlidir: yarışta satırın adı ve değeri birlikte gizlenir, lider her zaman
yazılır; dağılımda tablodaki sırada önce gelen noktanın adı, pastada büyük
dilimin yazısı, süre çizelgesinde önce başlayan olayın etiketi kalır; süre
çizelgesinde zaman ekseninin yazısına ya da şerit adına binen etiket de gizlenir
(eksen yazısı ve şerit adı hep yazılır). Dağılımda
ve pastada gizlenen ad ipucunda görünür. Yarışta ve süre çizelgesinde gizlenen
adı okuyucu fareyle çubuğun ya da bandın üstüne gelince görür; telefonda bu
ipucu yoktur — telefonda adların hepsinin okunmasını istiyorsan yarışın
Aynı anda sayısını küçült ya da süre çizelgesine daha az olay ver. Çubuk,
nokta, dilim ve bant her zaman çizilir; yalnız yazı gizlenir.
Alt eksendeki adların hepsinin yazılmasını istiyorsan grafiğin
X etiketleri ayarını Otomatik yap: adlar sığmadığında
eğik ya da dikey yazılır ve hiçbiri gizlenmez — dikey yazılar da birbirine binecek
kadar çok ad yoksa (telefonda ör. 30 kategoride dikey yazılar da biner; o zaman yine
her ikincisi ya da üçüncüsü yazılır). Büyük harf ağırlıklı adlarda Otomatik
düz yazıyı seçip binen adları yine seyreltebilir (editörde ve indirilen görselde
de); hepsinin yazılmasını istiyorsan 45° seç (dikey yazılar da birbirine
binerse seyreltilir). -
Çoklu grafikler telefonda (480 pikselden dar kutuda)
senin seçtiğin sütun sayısı ne olursa olsun tek sütuna iner: her gösterge ya
da seri alt alta, tam genişlikte çizilir. Kutu da içeriğe göre uzar: beş
panelli bir grafik telefonda yaklaşık 1200 piksel olabilir. Tablet ve masaüstünde
senin sütun sayın kalır. Siten betikleri siliyorsa ya da kod eski ise kutu
uzamaz; o zaman grafik kutunun içinde aşağı kaydırılarak okunur. -
Lejant dar kutuda da düşmez; kutuya sığmayan girdiler alt satıra iner,
tek başına sığmayan uzun seri adı "…" ile kısalır, tam hâli üstüne gelince görünür.
İnteraktif embed'de künyedeki "Made with Tuvelia" yazısının Tuvelia
sözcüğü tıklanabilir ve tuvelia.com'u yeni sekmede açar; okuyucu senin
sayfandan ayrılmaz. Otomatik embed'de ve görselde bu yazı düz metindir —
sayfana yerleşen bir görselde bağlantı olsaydı tıklayan okuyucu senin sayfandan
çıkıp gidebilirdi. Yazıyı grafikte de haritada da künye ayarlarından
kapatabilirsin.
Sık karşılaşılanlar
"Önizleme henüz hazır değil, tekrar deneyin."
Grafik ya da harita daha çizilmeden Yayınla'ya basıldı. Bir an bekleyip yeniden
bas.
"Yayınlanamadı …" · "Yayından kaldırılamadı …"
Yayın tutmazsa kırmızı satır önce olmayanı, sonra nedenini söyler. Metinler
grafik ve harita paylaşım penceresinde, hikâye, karşılaştırma ve zaman
tüneli editörlerinin yayın düğmesinde aynıdır.
| Satırda | Ne oldu | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| "sunucuya ulaşılamadı" | İstek Tuvelia'ya hiç ulaşmadı. | Bağlantını kontrol edip yeniden bas. |
| "oturumunuz sona ermiş" | Oturumun kapanmış. | Yeniden giriş yap, sonra tekrar yayınla. |
| "Başlık en çok 300 karakter olabilir; gelen … karakter" | Başlık yayının sınırını aşıyor. | Başlığı kısaltıp yeniden yayınla. |
| "İstek gövdesi 12 MB sınırını aşıyor" ya da "içerik yayın için çok büyük" | Yayınlanacak içerik çok büyük. Bu sınıra en çok ilçe düzeyinde, çok dönemli bir harita ulaşır. | Bölge, satır, dönem ya da görsel sayısını azalt. |
| "görsel yayınlamak için fazla karmaşık (çok fazla öğe, derin iç içelik ya da SVG dışı içerik)" | Grafik ya da haritanın görseli çok fazla öğe içeriyor (yalnız grafik ve harita paylaşımında görülür). | Veri, bölge ya da görsel öğe sayısını azaltıp yeniden yayınla. |
| "görsel yayınlamak için fazla büyük (… MB; en çok 4 MB)" | Grafik ya da haritanın görseli 4 MB'ı aşıyor; ilk sayı görselin boyutu (yalnız grafik ve harita paylaşımında görülür). | Veri, bölge ya da görsel öğe sayısını azaltıp yeniden yayınla. |
| "Çok fazla yayın isteği — … saniye sonra tekrar deneyin" ya da "kısa sürede çok fazla deneme yapıldı" | Kısa sürede çok fazla yayın istendi. | Yazan süre kadar bekle. |
| "Bu istek başka bir siteden geldi" | İstek Tuvelia'nın kendi sayfasından gelmedi. | Yayını Tuvelia'da, editörden yap. |
| "sunucuda geçici bir sorun var" | Sunucu o an isteği tamamlayamadı. | Biraz sonra tekrar dene. |
| "bu öğe bulunamadı" | Öğe başka bir sekmede silinmiş ya da artık bu oturumun değil (örneğin başka bir sekmede başka bir hesaba geçtin). Yeniden basmak aynı cevabı alır. | Sayfayı yenile. |
| "Öğe kimliği geçersiz" | Sayfa adresindeki öğe kimliği bozuk (örneğin adres elle değiştirilmiş ya da eksik kopyalanmış). Yeniden basmak aynı cevabı alır; aynı cümle "Yayın durumu okunamadı"nın ardından da gelebilir. | Öğeyi proje sayfasından yeniden aç. |
| Satırın sonunda "… taslağa geri alınamadı" | Hikâye, karşılaştırma ya da zaman tünelinde yayın iki kayıt yazar: önce öğenin "Yayında" işareti, sonra yayının kendisi. Yayın tutmadı ve işaret de geri çekilemedi. | Sayfayı yenileyip yeniden yayınla. |
| Yalnız "Yayınlanamadı. Tekrar deneyin." | Nedeni sana gösterilemeyen bir ret. | Tekrar dene; sürerse sayfayı yenile. |
Yayınlama ya da yayından kaldırma başarılı olduktan sonra Tuvelia durumu bir kez
daha okur. Bu okuma çok nadiren aksarsa ekran yine sonucu gösterir ("yayında" ya da
"yayında değil"); hata çıkmaz. O durumda Son yayın saati o anki tarayıcının
saatidir, sayfayı yenileyince sunucunun kaydına döner. Bir şey yapman gerekmez.
Gömülen sayfalar yeni sürümü (ya da yayından kaldırmayı) hemen gösterir. Çok
nadiren bu tazeleme aksar: yayın yine kaydedilir ve başarılı görünür, iframe ve
otomatik embed değişikliği en çok bir dakika geç gösterir. Bir şey yapman
gerekmez.
"Yayın durumu okunuyor…" · "Yayın durumu okunamadı … Yeniden oku"
Hikâye, zaman tüneli ve karşılaştırma editörü açılırken öğenin yayında olup
olmadığını okur. Bu okuma sürerken yayın düğmesi "Yayın durumu okunuyor…" der ve
kapalıdır; genellikle bir an sürer. Okuma tutmazsa düğmenin yanında nedeniyle
birlikte "Yayın durumu okunamadı — …" uyarısı ve Yeniden oku görünür. Yayının
adresi o an bilinmediği için Paylaş (bağlantı, embed kodu ve Yayından
kaldır; hikâyede üst şeritteki bağlantı ve Yayından kaldır) çıkmaz;
Yeniden okuya bas. Yayın düğmesi bu durumda da çalışır: öğe editörde
"Yayında" işaretliyse Yeniden yayınla, değilse Yayınla der; basınca öğe
yayına alınır ya da yayındaki sürümü güncellenir ve Paylaş (hikâyede
bağlantı) geri gelir. Yayın o sırada tutmazsa önceki yayın olduğu gibi kalır.
"Panoya kopyalanamadı — … seçili; klavyeyle kopyala" · "Bağlantı kopyalanamadı — adresi elle kopyalayın."
Zaman tüneli ve karşılaştırmanın Paylaş penceresindeki Kopyala düğmeleri
tarayıcı panoya yazamazsa (eski tarayıcı, güvenli olmayan bağlantı ya da pano izni
yok) önce tarayıcının eski kopyalama yolunu dener. O da olmazsa bağlantı ya da
gömme kodu kutusu seçili kalır ve altında bu kırmızı uyarı yazar; klavyeyle
kopyala (⌘C ya da Ctrl+C). Grafik ve haritanın Paylaş penceresindeki kod
kutularının Kopyala düğmeleri de (Gömme'de iframe/e.js ve inline SVG kodu,
Görsel'de SVG kodu, Atıf'ta atıf metni) aynı yolu dener ve aynı uyarıyı kutunun
altında yazar. Hikâyede üst şeritteki Kopyala aynı yolu dener, o
da olmazsa yanında "Bağlantı kopyalanamadı — adresi elle kopyalayın." yazar;
bağlantıya sağ tıklayıp adresini kopyalayabilirsin. Uyarı bir sonraki
kopyalamaya kadar kalır; kutudaki metin değişirse (başka atıf biçimi ya da
gömme türü seçince) kalkar. Az önce başarıyla kopyaladıysan ve düğme hâlâ
"Kopyalandı" diyorken kopya düşerse düğme hemen Kopyala'ya döner — uyarıyla
"Kopyalandı" aynı anda görünmez.
"Bu harita görüntülenemiyor."
İnteraktif (ya da Otomatik) türle gömülen haritada sınırlar yüklenemezse
(örneğin okurun bağlantısı o an koptuysa) harita alanında bu cümle görünür;
İngilizce gömmede "This map can't be displayed." yazar. Zamanlı haritada zaman
çubuğu yerinde kalır. Okurun sayfayı yenilemesi çoğu zaman yeter.
Embed sitemde görünmüyor
İnteraktif ya da Otomatik türü seçtiysen ve site katı bir içerik güvenlik
politikası uyguluyorsa (bölüm açıklamalarındaki CSP notu) embed engellenir.
Inline (SEO) türü izin gerektirmez; onu dene.
Otomatik embed bir süre boş kaldı
Sunucu o an başka görselleri hazırlıyorsa görselin adresi (/embed/….svg) kısa
bir süre görsel yerine şu cevabı verir: "Görsel şu an hazırlanamıyor: sunucu
başka görselleri işliyor. 5 saniye sonra yeniden deneyin." Otomatik embed'in
betiği bu durumda yazan süre kadar bekler ve kendiliğinden en çok üç kez yeniden
dener. Hâlâ boşsa okurun sayfayı yenilemesi yeter. İnteraktif embed ve
WordPress'in kullandığı oEmbed bu durumdan etkilenmez.
Görsel başka bir nedenle gelmediyse (ör. bağlantı koptu) betik onu
kendiliğinden yeniden istemez. Sayfan sonradan değişen bir sayfaysa yeni deneme
en erken 5 saniye sonra, sonrakiler giderek daha seyrek (en çok dakikada bir)
olur. Okurun sayfayı yenilemesi yeter.
Öğe yayından kaldırıldıysa (ya da koddaki öğe kimliği yanlışsa) sunucu
"bulunamadı" der. Betik bu gömmeyi en çok üç kez sorar ve bırakır: ilk istekten
5, ardından 10 saniye sonra yeniden sorar. Sayfan sonradan değişse de o gömme
için yeni istek açılmaz; gömme sayfa yenilenene kadar boş kalır. Öğeyi yeniden
yayına alırsan okurun sayfayı yenilemesi yeter.