← Dokümanlar

Hikâyeyi yayınlamak

Yayın akışı, public adres, marka kitinin dondurulması, kaynakça ve yayının taslağın gerisinde kalması.

Son doğrulama: 2026-10-30 · 3 gün önce

Hikâyeler kendi yayın akışına sahiptir; grafik ve haritanın paylaş penceresi
burada kullanılmaz. Üst şeritteki Yayınla düğmesi hikâyeyi herkese açık bir
adrese taşır.

Adres şu biçimdedir:

/story/{başlık-slug}-{kimlik}

Slug ilk yayında ana başlıktan türer (öğenin adından değil — ikisi ayrıdır,
bkz. Bölümler ve adımlar) ve yayına
kaydedilir: başlığı sonradan değiştirip yeniden yayınlasan da, yayından
kaldırıp yeniden açsan da adres aynı kalır. Kimlik kısmı da sabittir.
Düzeltme işaretli harfler düz harfe çevrilir ("Hikâye örneği" →
hikaye-ornegi); başlıksız bir hikâyenin adresi hikaye-{kimlik} olur.
Yayınla düğmesinin yanındaki bağlantı her zaman bu kayıtlı adresi gösterir.

Adresin yayına kaydedilmesinden önce yayınlanmış bir hikâye eski kuralı
korur: adresi her seferinde güncel başlıktan kurulur ve yeniden yayınlayınca
başlığı izler. O hikâyelerde düzeltme işaretli harf tireye döner ("Hikâye" →
hik-ye) ve bu değişmez. Başlık değiştiğinde eski adres çalışmaya devam
eder
ve yenisine yönlendirir — paylaşılmış bir bağlantı kırılmaz.

Yayın bir kopyadır

Yayınlamak, hikâyenin o anki hâlinin fotoğrafını alır. Sonrasında taslakta
yaptığın değişiklikler yayınlanmış sayfayı etkilemez; hazır olduğunda
Yeniden yayınla dersin. Editör, yayının taslağın gerisinde kaldığını sarı
bir uyarıyla söyler ("⚠ Yayın geride"). Uyarı, yayından sonra kaydedilen bir
değişiklikle çıkar: Yayınlaya basmadan hemen önce yazdığın ve yayınla
birlikte kaydedilen değişiklik yayına girer, uyarı çıkmaz. Yayın sürerken
yazdığın bir değişiklik ise o yayına girmez; kaydedilince uyarı görünür.

Aynı kopyalama marka kiti için de geçerlidir: taslak hikâye kite canlı
bağlıdır (kiti değiştirince taslak da değişir), ama yayın anında renk ve yazı
tipi değerleri sayfanın içine dondurulur. Böylece kiti sonradan
değiştirdiğinde yayınlanmış hikâyeler görünüm değiştirmez.

Marka kiti çözülemezse yayın durur — hikâye varsayılan görünümle sessizce
yayına girmez.

Bir istisna haritaların sınırları ve sınır atfıdır (sağ alttaki
"Sınırlar: © …" satırı). Haritanın verisi, renkleri ve yazıları yayın anında
dondurulur; sınır çizgileri ise sayfa her açıldığında Tuvelia'nın coğrafya
kayıtlarından yüklenir ve atıf satırı da aynı kayıttan, aynı anda gelir. Sınır
verisinin yeni bir sürümü çıktığında yayındaki hikâye yeni sınırları o sürümün
atfıyla gösterir; bunun için yeniden yayınlaman gerekmez. Sayfana gömdüğün
canlı haritada da aynısı olur.

Aynı ilke haritalar için de geçerli: hikâyedeki bir harita o an yüklenemezse
(bağlantı koptu, harita dosyası inmedi) yayın durur ve sebebini yazar.
Önizleme de bunu önceden söyler: sarı bir şerit "eksik içerik" der ve haritanın
yerinde yer tutucu görürsün. Bağlantı düzelince şerit kendiliğinden kalkar.
Projeden silinmiş bir haritaya bağlı adım ise yayını durdurmaz; o adım yer
tutucuyla yayınlanır, adıma yeni bir harita seçmen gerekir.

Kaydedilemeyen bir değişiklik varken (üst şerit Kaydedilemedi diyor) yayın
da durur: Yayınla ve Yeniden yayınla kapanır, yanlarında
"Yayınlanamaz: kaydedilemeyen bir değişiklik var" uyarısı görünür. Yayın her
zaman kaydedilmiş hâli taşır; kaydedilemeyen bir metin yayına girseydi yayın
taslaktan farklı olurdu. Sınırı aşan metni kısalt ya da bağlantı koptuysa
tekrar deneye bas; değişiklik kaydedilince düğme yeniden açılır. Bu kural
yalnız adım metinleri için değil, alt başlık gibi alanlar için de geçerlidir.
Yazmayı bitirir bitirmez Yayınlaya basarsan önce son değişiklik kaydedilir,
yayın onun ardından yapılır; o değişiklik kaydedilemezse yayın yapılmaz ve aynı
uyarı görünür. Bölüm ya da adım ekleme ya da geri alma kaydedilirken basarsan
yayın onun bitmesini bekler; eklenen adım yayına girer. Bölüm ya da
adım ekleme gibi bir işlemin kaydedilememesi yayını kapatmaz — o işlem ekrana
hiç yansımaz.

Adımı olmayan bir bölüm varsa Yayınlanın yanında "N bölümün adımı yok —
okurda görünmez" uyarısı görünür (N adımsız bölüm sayısıdır). Bu yalnız bir
uyarıdır: düğme açık kalır ve yayın yapılır. Adımı olmayan bölüm ne önizlemede
ne yayınlanan sayfada çizilir — başlığı da görünmez. Bölüme adım ekle ya da
bölümü sil; ayrıntı Bölümler ve adımlar
sayfasında.

Editör kaydedilmiş son hâli okuyamazsa (örneğin adım eklendikten hemen sonra
bağlantı koptuysa; üst şerit Kaydedildi — ekran yenilenemedi, tekrar dene
der) yayından önce bir kez yeniden okur. Yine okuyamazsa yayın
durur ve "Yayınlanamadı: editör hikâyenin son kaydedilen hâlini okuyamadı"
der; bağlantını kontrol edip sayfayı yenile, sonra yeniden yayınla.

Kayıtlı hikâyede okunamayan bir değer varsa (örneğin editörün dışından yazılmış
bozuk bir değer) yayın durur ve neden alanın adıyla ve yeriyle yazılır:
"Kayıtlı hikâyede okunamayan bir değer var (1. bölüm, 2. adım, Hizalama);
düzelene kadar yayınlanamaz. Bu alanı yeniden düzenlersen kayıt düzelir." Adım
metni, hizalama ve bölüm başlığında o alanı yeniden düzenlemek yeter; ana başlık
metin olmayan bir değerle kaydedilmişse ("Ana başlık" der) Kapak sekmesinde
ana başlığı yazmak yeter; adımın görseli
yoksa, türü tanınmıyorsa ya da ayarlarından biri bozuksa Görsel sekmesinden alanı
düzeltmek ya da türü yeniden seçmek de yeter; hikâyenin kapağı hiç yoksa ("Kapak"
der) Kapak sekmesinde giriş metnini yazmak yeter; kapak görselinin ya da sahnenin
ayarı bozuksa ("Kapak" ya da "Sahne" der) Kapak ya da Sahne sekmesinde alanı
yazmak ya da Yok seçmek yeter; kaynakçası hiç yoksa ya da bozuksa
("Kaynaklar" der) Kaynaklar sekmesinde bir kaynak eklemek, adını yazmak ya da kaldırmak
yeter; adresi metin değilse adresi yazmak ya da boşaltmak yeter. Öteki alanlarda ayrıntı tarayıcı konsolundadır. Değer adımın kullandığı grafikte,
haritada, zaman tünelinde ya da karşılaştırmadaysa cümle o öğeyi ve onu kullanan
ilk adımı söyler ("Hikâyenin kullandığı grafikte okunamayan bir değer var
(1. bölüm, 2. adım) …"). Yayının boyut sınırı 977 KB'tır; aşan hikâye
"Hikâye yayın için çok büyük (… KB; sınır 977 KB)" der — grafik verisini küçült
ya da adım sayısını azalt.

Hikâye bu arada başka bir sekmede ya da oturumda değiştiyse (üst şerit
Başka bir yerde değişti — yenile diyor) yayın yapılmaz ve "ÇAKIŞMA: hikâye
başka bir yerde değişti" der. Editör o durumda hikâyeyi yeniden okumaz:
ekrandaki kaydedilmemiş değişiklik yerinde kalır, sayfayı yenilemeden önce onu
kopyalayabilirsin.

Editör açılırken hikâyenin yayında olup olmadığını okur. Bu okuma sürerken
düğme "Yayın durumu okunuyor…" der ve kapalıdır; genellikle bir an sürer. Okuma
tutmazsa düğmenin yanında nedeniyle birlikte "Yayın durumu okunamadı — …"
uyarısı ve Yeniden oku görünür. Yayının bağlantısı ve Yayından kaldır o
an çıkmaz; Yeniden okuya bas. Yayın düğmesi bu durumda da çalışır: hikâyeyi
en son yayınladıysan (ve sonra yayından kaldırmadıysan) Yeniden yayınla,
değilse Yayınla der. Yayın o sırada tutmazsa önceki yayın olduğu gibi kalır.

Yayından kaldırmak

Yayından kaldır sayfayı anında erişilemez yapar (404). Geri alınabilir: veri
silinmez, yeniden yayınlayabilirsin. Kaydedilemeyen bir değişiklik varken de
çalışır.

Kaynakça

Sol ağacın altındaki Kaynaklar bölümü hikâyenin sonunda listelenir. Her
kaynağın bir adı, isteğe bağlı olarak bir adresi vardır. Adres girilirse ya tam
bir https:// adresi ya da sitenin kendi kökünden başlayan bir yol
(/tr/belgeler/hikaye gibi) olmalıdır; kitap ya da rapor gibi kaynaklarda boş
bırakılabilir.

Gömme

Hikâye bir sayfadır, bir bileşen değil — bu yüzden grafik ve haritada olduğu
gibi iframe gömme kodu üretilmez. Hikâye bağlantı olarak paylaşılır.

Okuyucu kromu

Hikâye ayarları → Görünüm altında üç anahtar var. Üçü de varsayılan olarak
kapalıdır; her hikâye bunları istemez.

  • İlerleme çubuğu: sayfanın en üstünde ince bir çizgi, okuyucunun ne kadar
    ilerlediğini gösterir.
  • Bölüm gezinmesi: sağ kenarda nokta listesi. Üzerine gelince bölüm adı
    görünür, tıklayınca o bölüme gider. Tek bölümlü hikâyede çizilmez. Adımı
    olmayan kaydırmalı bölüm okuyucuya görünmediği için nokta almaz; gidilecek
    tek bölüm kalırsa liste hiç çizilmez.
  • Paylaşım düğmeleri: sol altta X, LinkedIn, WhatsApp ve bağlantı kopyalama.
    Bir makale bölümünün yazısı ya da figürü çubuğun hizasına geldiğinde çubuk
    kaybolur, yazının üstüne binmez; makaleden çıkınca geri gelir. Telefonda ve
    dar ekranda bu, makale boyunca olur. Geniş ekranda yazı sütunu çubuğa
    uzanmıyorsa çubuk görünür kalır; yalnız çubuğa kadar uzanan geniş ya da tam
    genişlikte bir figürün hizasında kaybolur. Bir görselin künyesi de çubuğun
    hizasına geldiğinde çubuk aynı biçimde kaybolur: fotoğrafın ya da videonun
    köşesindeki kaynak yazısı, grafiğin ve haritanın "Kaynak" satırı,
    karşılaştırmanın künyesi. Künye yerinde kalır, örtülmez. Klavyeyle çubuğa
    gelindiğinde görünür kalır.

Paylaşım düğmeleri yalnız yayınlanmış sayfada görünür. Editör önizlemesinde
paylaşılacak bir adres yoktur, o yüzden çizilmezler. Okuyucunun tarayıcısı
bağlantıyı panoya yazamazsa çubuğun üstünde "Kopyalanamadı — adresi tarayıcının
adres çubuğundan kopyala." yazar.

Çubuğun ve bölüm gezinmesinin yazıları (Kopyala, Kopyalandı, kopyalama
uyarısı, başlıksız bölümün adı) hikâyenin dilindedir — İngilizce hikâyede
Copy, Copied, "Couldn't copy — copy the address from your browser's
address bar." ve "Untitled". Sosyal ağların adları çevrilmez.

Sayfanın kendi yazıları da hikâyenin dilindedir: kapaktaki okuma süresi
("5 min read"), kaynakça başlığı (Sources) ve kaynak yoksa yazan satır,
büyütülebilir görselin ve sahnedeki çok panelli grafiğin Enlarge / Close
düğmeleri, adı olmayan görselin ekran okuyucu adı ("Image") ve hikâyeye
gömdüğün bir grafik, harita, karşılaştırma ya da zaman tüneli
bulunamadığında yerinde çizilen kısa not.

Gömülü zaman tünelinin kendi yazıları da hikâyenin dilinde çizilir: slaytın
ve şeridin tarihindeki ay adı ("Jan 1985"), olayı olmayan zaman tünelinin cümlesi
("No events in this timeline yet.") ve YouTube videosunun oynat düğmesinin adı.
Olayların başlığı ve metni senin yazdığın gibi kalır. Zaman tünelinin kendi yayın
sayfası, gömmesi ve videosu kendi dilinde (Türkçe) kalır.

Dil kodu bölgeli yazılmışsa (en-US, en-GB) hikâye İngilizce sayılır: bu
yazılar, gömülü grafik ve haritalar İngilizce çizilir, editördeki Dil
seçicisi English gösterir ve kayıtlı kodu değiştirmez. Tuvelia'nın
desteklemediği bir dilse (ör. de) bu yazılar Türkçe kalır.

Hiçbir sosyal ağın betiği sayfaya yüklenmez. Düğmeler o ağların kendi paylaşım
adreslerine giden düz bağlantılardır, yani okuyucunuz izlenmez.

Paylaşım kartı

Hikâyeyi bir sosyal ağda ya da mesajlaşma uygulamasında paylaştığınızda görünen
görsel kendiliğinden üretilir. Üzerinde hikâyenin başlığı, alt başlığı ve varsa
yazar adı ile tarih bulunur; renkler marka kitinizden gelir.

Kapak görseli koyduysanız kart onu arka plan olarak kullanır. Bunun için
görselin herkese açık bir adreste durması ve PNG, JPEG, GIF ya da SVG
biçiminde, en çok 10 MB olması gerekir. WebP ve AVIF kartta kullanılamaz.
Görsele ulaşılamazsa ya da biçimi uymazsa kart yazıyla üretilmeye devam eder,
paylaşım bozulmaz.

Başlıkta, alt başlıkta ya da künyede görünmeyen bir denetim karakteri varsa
(örneğin Word'den kopyalanmış eski bir elle satır sonu) kartta boş bir kutu
olarak çizilmez: elle satır sonu boşluk olur, ötekiler atılır. Uzun başlık ve
alt başlık kartta kısaltılır; kesim bir emojinin ya da harfin ortasına düşmez.
Birden çok parçadan oluşan emoji (bayrak, aile, ten rengi) ve üstüne işaret
eklenmiş bir harf de bölünmez.

Kart, sitenin kendi yazı tipiyle üretilir ve bunun için başka bir sunucuya
bağlanmaz. Bu yazı tipinde olmayan ₺ işareti, Yunanca harfler ve bazı ek
Latin ve Kiril harfleri, PDF indirmede de kullanılan yedek yazı tipiyle çizilir.
İki yazı tipinde de olmayan karakterler kart görselinde yer almaz: emoji,
Çince ya da Arapça yazı atılır; ince boşluk gibi özel boşluklar düz boşluk olur.
Başlığı tamamen bu karakterlerden oluşan bir hikâyenin kartı başlıksız çıkar;
künyede yalnız bu karakterlerden oluşan yazar adı satır açmaz. Paylaşıldığı yerde
kartın yanında görünen başlık metni ise hikâyenin başlığının tamamıdır; emojiler
orada durur.

Hikâyeyi yayından kaldırdığınızda kart da erişilemez olur.

Arama motorları

Yayınlanan hikâye site haritasına girer ve dizine eklenir. Sayfanın açıklaması
alt başlıktan üretilir; alt başlık boşsa giriş metninin ilk cümlelerinden
alınır. Paylaşım kartında görünen metin budur.