Zaman imleci ve sütun rolleri

Zaman imleci, grafiğin altına bir şerit koyar: sürüklediğinde grafik o ana geri
döner. Çizgi ilerler, çubuklar sıralanır, olaylar belirir.

Çalışması için önce hangi sütunun ne olduğunu söylemen gerekir. Bu sayfa
ikisini birlikte anlatıyor çünkü biri olmadan diğeri işe yaramaz.

Sütun rolleri otomatik algılanmaz

Düzen › Sütun rolleri bölümünün ilk satırı bunu açıkça söylüyor:

Sütun rolleri OTOMATİK algılanmaz — hangi sütunun ne olduğunu sen söylersin.

Grafik, başlığa ya da hücrelerin biçimine bakıp "bu zaman sütunu olmalı" diye
tahmin etmez. Beyan etmezsen imleç hiç görünmez.

Hangi rollerin göründüğü grafik tipine bağlıdır:

Zaman rolü ilk sütuna verilir: satır etiketleri tarih olur. Süre çizelgesi
farklıdır — orada satır bir olaydır ve tarih herhangi bir sütunda yaşar,
o yüzden kendi rolleri vardır (süre çizelgesi
sayfası).

Hangi grafiklerde çalışır

İmleç şu tiplerde çizilir: çizgi · bar · yarış · dağılım · süre çizelgesi ·
ağaç haritası. Ağaç haritasında yalnız satırlar dönem olarak okunurken
çalışır (Düzen › Ağaç haritası › Satırlar seçicisinden Dönem —
ağaç haritası sayfası).

Desteklenmeyen bir tipte zaman bağlarsan şunu görürsün:

Zaman imleci şimdilik yalnız şu tiplerde çiziliyor: Çizgi, Bar, Yarış,
Dağılım, Ağaç Haritası. Bu tipte bağlama saklanır ama grafiğe etki etmez.

Listede süre çizelgesi yoktur, çünkü orada imleç Zaman rolünden değil
Olay başlangıcı rolünden beslenir; o tipte genel Zaman rolü hiç
görünmez.

Bağlama kurulan ama desteklenmeyen tiplerde (pasta, alan, yığın, dumbbell,
piramit) beyanın silinmez — tipi destekleyen bir tipe çevirdiğinde imleç
çalışmaya başlar.

Çizgi ve bar çoklu panel görünümündeyken de imleç çizilmez: paneller
tablonun bütün satırlarını gösterir, imleç onlarda bir şey değiştirmezdi. Bağlama
yine silinmez; Tek grafik'e döndüğünde şerit geri gelir. Bu görünümde
Animasyonu oynat ve video giriş animasyonunu oynatır.

Üç ayar

Zaman sütununu bağladığında üç seçenek açılır.

Çözünürlük — Yıl · Ay · Gün. Verinin hangi hassasiyette olduğunu sen
seçersin; grafik 1985, 1985-03 ve 1985-03-17 biçimlerini ayırt eder.

Okuma — imlecin o anında neyin gösterileceği:

• Birikimli (o ana kadar) — imlece kadar olan her şey
• Anlık (yalnız o an) — yalnız o andaki ölçüm

Bu ayarın varsayılanı yoktur; bağlamayı kurarken açıkça seçersin. Yanlış
seçim hata vermez, başka bir grafik çizer — bir eğilim grafiğini anlık moda
almak, birikmiş toplamı tek dönemin değerine indirir.

⚠ Yarış, dağılım ve ağaç haritasında Okuma seçicisi görünmez. Bu üç tip her
an yalnız o dönemi çizer: yarışta çubuk o anın ölçümü, dağılımda nokta o anki
konum, ağaç haritasında kutu o dönemin payıdır. Editör seçicinin yerine tipe göre
şunlardan birini yazar:

Yarış her an yalnız o dönemin sıralamasını çizer (anlık okuma); birikimli okuma bu tipte uygulanmaz.

Dağılım her an noktaların o dönemdeki konumunu çizer (anlık okuma); birikimli okuma bu tipte uygulanmaz.

Ağaç haritası her an yalnız o dönemin dağılımını çizer (anlık okuma); birikimli okuma bu tipte uygulanmaz.

Daha önce seçtiğin okuma silinmez: grafiği çizgi ya da bara çevirirsen geri gelir.

Ara değer — imleci iki ölçüm arasına getirdiğinde ne olacağı:

• Basamak — ara değer üretilmez (varsayılan): son ölçüm tutulur
• Doğrusal — iki ölçüm arası hesaplanır: aradaki değer hesaplanır

Editör hangisini seçeceğini şöyle özetliyor:

Doğrusal ara değer nüfus gibi sürekli büyüklüklerde makul; kategorik seride
(ör. "o yıl hangi parti") anlamsız sayı üretir.

⚠ Ara değer yalnız çizgiyi etkilemez. En görünür olduğu yer çizgidir, ama
ayar her bağlı tipte okunur — yarışta hem değerler hem sıralama interpole
edilir, klasik "bar chart race" akıcılığı buradan gelir
(yarış sayfası).

Şeridi kullanmak

Bağlama kurulunca Sütun rolleri başlığındaki ? işaretine şu not eklenir:

Eksenin altındaki şeridi sürükleyerek zamanı gezdir (ok tuşları da çalışır).
İmleç konumu KAYDEDİLMEZ.

Kolu fareyle sürükleyebilir ya da odaklayıp ok tuşlarıyla adım adım
ilerletebilirsin. Ekran okuyucular için kontrolün adı "Zaman imleci".

Bazı grafiklerde kol başta soluk durur ve şeritte "Tümü" yazar — bu,
imlecin henüz uykuda olduğu anlamına gelir: grafik her şeyi gösteriyordur. İlk
dokunuşta uyanır. Bu yalnız Birikimli okunan çizgi ve bar grafiklerinde ve
süre çizelgesinde olur. Yarış, dağılım ve ağaç haritasında kol her zaman uyanık ve
son dönemde açılır, grafik de o dönemi çizer — bu tiplerde "hepsi" diye tek
bir görüntü yoktur.

Zamanı oynatmak

Zaman bağlı bir grafikte Tasarım › Animasyon bölümündeki Animasyonu
oynat düğmesi giriş animasyonunu değil zamanı oynatır: imleç baştan sona
sabit hızda akar, grafik her ara anı çizer. Bu, videonun göstereceği hareketin
aynısıdır.

Süre dönem sayısı × hızdır — bir dönem, seçtiğin hız kadar sürer
(Normal'de 0,5 sn). Editör hesabı Animasyonu oynat düğmesinin yanındaki
? işaretinde verir, örneğin:

Grafik zamana bağlı: oynat, zamanı baştan sona akıtır — 5 dönem, yaklaşık
2,5 sn. Bitince önceki hâline döner; kaydırıcıya dokunmak oynatmayı durdurur.

• Bitince imleç sonda kısa bir süre (bir dönem boyu) bekler, sonra oynatmadan
  önceki yerine döner — uykudaki grafik yine **"Tümü"**ne. Oynatma bu yüzden
  dışa aktarmayı etkilemez: PNG/SVG hâlâ senin bıraktığın anı dondurur.
• Şeride dokunursan oynatma durur ve imleç senin bıraktığın yerde kalır.
• Hızı değiştirmek oynatmayı yeni hızla baştan başlatır.
• Animasyon kapalıysa düğme görünmez.

⚠ Zamana bağlı çizgi ve barda da düğme artık zamanı oynatır; bağlaması
olmayan grafikler eskisi gibi giriş animasyonunu oynatır. Videonun süresi
Paylaş › Video'da ayrıca seçilir, yani editördeki oynatmayla birebir aynı
uzunlukta olmayabilir — hareket aynıdır, süre değil.

⚠ İmleç konumu kaydedilmez — ve sonucu

Kolu nereye bırakırsan bırak, o konum grafiğin ayarlarına yazılmaz. Bu,
notlar ve gizlemenin tam tersidir (notlar ·
legend ve gizleme) — onlar kaydedilir, imleç
kaydedilmez.

Pratik sonuçları:

• Sayfayı yenilediğinde imleç varsayılan konumuna döner.
• Yayınladığın grafikte okuyucu imleci senin bıraktığın yerde bulmaz;
  grafik kendi varsayılanından açılır. Bu, yayının görüntü kodları (satır
  içi ve otomatik) için de geçerlidir: yayın görüntüsü her zaman grafiğin
  varsayılan anında yakalanır, editörde kolu nerede bıraktığın önemli değildir.
• Canlı embed'de okuyucu şeridi kendisi sürükleyebilir — imleç orada da
  çizilir. Yani yayınladığın şey donmuş bir kare değil, gezinilebilir bir
  grafiktir.
• PNG/SVG dışa aktarmada şerit çizilmez; görüntü, dışa aktardığın andaki
  imleç konumunu dondurur. Belirli bir anı görüntü olarak paylaşacaksan önce
  imleci oraya getir.

Video ve scrollytelling'de imleci sen sürmezsin

İmleç bu iki yerde başka bir şey tarafından sürülür:

• Video: kare numarası. İmleç süre boyunca sabit hızda ilerler — yarış,
  dağılım ve zaman serisi ağaç haritası videolarının hareketi buradan gelir,
  giriş animasyonundan değil. Bu yüzden yarış ve dağılımda zaman bağlaması
  olmadan video alınamaz; bağlamasız ağaç haritası giriş animasyonuyla oynar.
• Scrollytelling: okuyucunun scroll'u. Her adıma bir imleç konumu
  verirsin, okuyucu ilerledikçe grafik o anlara gider. İmleç vermediğin adımda
  okuyucu grafiğin tamamını, haritada her bölgenin son dönemini görür;
  adımın ayarlarındaki kol da o adımda sonda durur ve "Tümü" okur.