← Dokümanlar

Renk, lejant ve animasyon

Haritanın görünümü: marka rampasının neden şema seçimini kilitlediği, üç sınıflama modunun ne yaptığı, lejant konumu ve animasyon hızının gerçekte neyi değiştirdiği.

Son doğrulama: 2026-10-30 · 3 gün önce

Haritanın görünümü sağdaki panelden ayarlanır. Tasarım sekmesinde iki
bölüm vardır — Renk ve Animasyon — Düzen sekmesinde ise dört:
Lejant, Değer etiketleri, Ölçek çubuğu ve Konum haritası.

Renk

Marka rampası açıkken şema ve bin kilitlidir

Marka kitinde kendi renk rampanı tanımladıysan yeni bir harita o rampayla
doğar ve Renk bölümünü ilk açtığında Marka rampası kutusunu ve altında renk
duraklarını görürsün. Kitin rampası varsayılanla (mavi tonlar) aynıysa rampa
haritaya yazılmaz: harita aynı renklerle doğar ama Şema ve Bin sayısı
açıktır. Rampa yazıldığında Marka rampası yazısının yanındaki ? işareti
durumu söyler:

Oluşturulurken marka kitinden kopyalandı. Aktifken şema ve bin sayısı
kullanılmaz — rampa {n} durak.

Rampa aktifken Şema menüsü ve Bin sayısı kaydırıcısı devre dışıdır;
Şema menüsünün üzerine geldiğinde sebebini yazar: "Marka rampası aktif —
önce 'Şemaya dön'." Bin sayısı da senin seçtiğin değil, rampanın kendi durak
sayısıdır.

Hazır şemaları kullanmak istiyorsan Şemaya dön düğmesine basman gerekir.
⚠ Bu geri alınamaz. Düğmenin kendi uyarısı şöyle:

Marka rampasını kaldırır ve d3 şemalarına döner. Harita kite canlı bağlı
olmadığı için GERİ ALINAMAZ.

Sebebi şu: rampa oluşturma anında kitten kopyalanır, kite bağlı kalmaz.
Kaldırdığında geri getirecek bir bağ yoktur; aynı renkleri istiyorsan yeni bir
harita oluşturman ya da renkleri elle kurman gerekir.

Sınıflama — değerleri renklere nasıl bölüyoruz

Sınıflama menüsünde üç seçenek var:

Menüde yazanNe yapar
Quantile — eşit sayıda (çarpık veride önerilir)Kırılımları verinin dağılımından hesaplar: her renge kabaca eşit sayıda bölge düşer
Doğal kırılım — yakın değerler aynı renkteBirbirine yakın değerleri aynı renkte toplar; diğerlerinden kopuk tek bir dev değer kendi rengini alır
Quantize — eşit aralıkEn küçük ile en büyük arasını eşit genişlikte dilimlere böler

Menüde eskiden dördüncü bir seçenek, Threshold vardı; Quantize ile birebir
aynı çizdiği için 2026-09-24'te kaldırıldı. Onunla kaydedilmiş haritalar aynı
çizilir ve menüde Quantize olarak görünür. API threshold değerini kabul etmeye
devam eder (aynı sonucu verir).

Asıl seçim Quantile ile diğerleri arasında. Fark çarpık veride ortaya
çıkar. Birkaç bölgenin çok büyük, geri kalanın küçük olduğu bir veride
(nüfus, gelir, emisyon gibi) eşit aralık bölmesi neredeyse tüm bölgeleri en
alt renge yığar ve harita tek renge iner. Quantile aynı veride bölgeleri
renkler arasında dağıtır ve harita okunur kalır. Varsayılan Quantile'dır.

Quantile mi, Doğal kırılım mı? Quantile değerlerin sırasına bakar, birbirine
ne kadar yakın olduklarına değil. 25 bölgelik bir veride en üst renge en büyük beş
değer düşer — bunlar 8, 11, 13, 17 ve 59 ise hepsi aynı koyu rengi alır ve
okuyucu 13'ün 59'a, 8'den daha yakın olduğunu sanır. Doğal kırılım aynı veride
59'u tek başına en koyu renge ayırır, 11–17'yi bir alt renkte toplar. Bedeli:
renkler eşit sayıda bölgeye dağılmaz, bir renkte dokuz bölge, bir diğerinde tek
bölge olabilir. Tek bir dev değerin (bir metropol, bir büyük havza) bulunduğu
verilerde Doğal kırılım, değerlerin düzgün sıralandığı verilerde Quantile daha
iyi okunur. Lejanttaki eşikler iki komşu kümenin arasındaki boşluğun ortasıdır;
bu yüzden verinde geçmeyen bir sayı görebilirsin. Basamak sayısından az farklı
değer varsa harita kendiliğinden Quantile gibi davranır.

Eşit aralık, değerlerin doğal olarak yayıldığı verilerde (yüzde, oran, sıcaklık)
tercih edilebilir: orada dilimlerin genişliği eşit olduğu için lejanttaki
sayılar yuvarlak ve karşılaştırılabilir olur.

Sınıflar kapsamdaki değerlerden kurulur

Hangi sınıflamayı seçersen seç, eşikler haritanın çizdiği bölgelerin
değerlerinden hesaplanır. Coğrafya panelinden bir Kapsam seçtiysen kapsam
dışında kalan satırlar eşiklere de girmez: Almanya'nın tek bir eyaletine
indirdiğin haritada renkler o eyaletin 14 ilçesine göre dağılır, ülkenin geri
kalanına göre değil. Lejantta gördüğün sayılar da bu yüzden değişir.

Bu, kapsamı bir yakınlaştırma değil bir seçim yapan şeydir: aynı veriyle
aynı bölgeyi tüm ülke içinde ve tek başına boyadığında iki farklı renk
görebilirsin. Kapsamın nasıl seçildiği
coğrafya seçme sayfasında.

Zaman boyutu açıksa eşikler yine tüm dönemlerden hesaplanır — kapsam
bölgeleri süzer, imleç dönemleri değil. Böylece iki dönem arasında geçerken
aynı değer aynı renkte kalır.

Şema ve bin sayısı

Şema menüsü adlandırılmış renk rampaları sunar. Bir kısmı tek renkten açığa
doğru gider (mavi, yeşil, gri, turuncu, mor, kırmızı), bir kısmı iki ya da üç
rengi harmanlar. Adlar renklerin baş harflerinden türer — BuGn maviden yeşile,
YlOrRd sarıdan turuncuya ve kırmızıya gider. Koroplet haritada tek yönlü
rampalar tercih edilir: koyulaşma "daha çok" demektir.

Bin sayısı kaç renk basamağı olacağını belirler, 3 ile 9 arasında. Az
basamak kaba ama okunaklı bir harita verir; çok basamak ayrıntıyı artırır ama
komşu renkler birbirine yaklaşır.

Veri girilmemiş bölgelerin rengi bu ayarlardan bağımsızdır ve ölçeğin
renklerinden değildir; boş bıraktığın hücrelerin nasıl davrandığını
veri ve eşleşme sayfasında anlatıyoruz.

Lejant

Düzen sekmesindeki Lejant bölümü renk ölçeğinin açıklamasını yönetir.
Kapatırsan bölüm başlığındaki ? işareti bunu söyler: "Kapalı — renk skalası
açıklaması çizilmez."

Açıkken iki ayar vardır. Başlık lejantın üstüne yazılır ve boş
bırakılabilir; kutunun ipucu ne beklendiğini gösterir: "ör. Kişi başına gelir".
Başlık haritanın genişliğine tek satırda sığmazsa (uzun bir başlık, telefon ya
da dar bir video) sözcük sözcük iki ya da daha çok satıra bölünür: kısaltılmaz ve
haritanın kenarından taşmaz. Lejant bu satırlar kadar uzar — alt köşedeyse
yukarı doğru — ve haritanın lejantın yerini boşaltma kuralı uzayan lejantı da
görür.
Konum lejantı haritanın dört köşesinden birine yerleştirir: Sol üst,
Sağ üst, Sol alt, Sağ alt.
Haritanın başlığı varsa Sol üst lejant başlığın hemen altına iner (zamanlı
haritanın indirilen ya da yayınlanan görselinde başlığın altına yazılan dönemin de
altına); Sağ üst lejant da başlık o köşeye uzanıyorsa aynısını yapar. Lejant
başlığın üstüne binmez.

Lejant tuvalin seçtiğin köşesine çizilir. O köşede bir bölge varsa (dünya
haritasında sol altta Antarktika, ABD haritasında Alaska ve Hawaii kutuları,
İspanya'da Kanarya Adaları gibi) harita lejantın yerini boşaltır: ya lejantın
üstünde biter (üst köşede altında başlar) ya da lejantın yanına kayar —
haritayı hangisi daha az küçültüyorsa o. Geniş bir harita (dünya) genellikle
biraz küçülür, iki yanında boşluk olan bir ülke çoğu zaman yalnız kayar. Lejant
ile bölgeler üst üste binmez. Editörde, indirilen görselde, gömülü haritada,
hikâyede ve videoda aynı kural geçerlidir.

Haritanın en büyük hâliyle çizilmesini istiyorsan boş kalan köşeyi seç: lejant
hiçbir bölgeye değmiyorsa harita tuvalin tamamını kullanır. Sol alt köşe kaynak
künyesiyle, sağ alt köşe coğrafya atfıyla paylaşılır.

Değer etiketleri

Düzen sekmesindeki Değer etiketleri anahtarı her bölgenin değerini
bölgenin üstüne yazar. Varsayılan kapalıdır.

Açtığında bir seçim daha belirir — Nerede görünsün:

SeçenekEtiket nerede yazılır
Her yerdeEditör, gömülü harita, hikâye, indirilen görsel ve PDF, ZIP kareleri, video
Yalnız video ve görseldeİndirilen görsel ve PDF, ZIP kareleri, video — gömülü haritada ve hikâyede yazılmaz

İkinci seçeneğin mantığı: gömülü haritada okuyucu bölgenin üstüne gelince değeri
zaten görür; videoda ve bir sunuma koyduğun görselde bu imkân yoktur. Editör
önizlemesi iki seçenekte de etiketleri gösterir
— video almadan önce ne
çıkacağını görebilmen için. Editörün tuvali videodan ve görselden biraz geniştir;
bu yüzden editörde sığan bir etiket videoda sığmayabilir. Panel bu farkı söyler
(aşağıda).

Etiketin davranışı:

  • Yeri bölgenin en büyük parçasında, kenarlardan en uzak noktadır. Çok parçalı
    ya da girintili bir bölgede (kıyı şeridi, adalar) yazı denize düşmez.
  • Sığmayan etiket yazılmaz, küçültülmez. Küçültülmüş yazı videoda okunmaz ve
    yüzlerce küçük bölgede harita karalamaya döner. Kaç bölgede etiketin sığmadığını
    panel söyler: "2 bölgede etiket sığmadığı için yazılmadı (23 bölgede yazıldı)."
    Video ve 16:9 görsel (800×450, Twitter, Sunum 16:9) editörden farklı sayıda
    etiket alıyorsa panel onu da yazar, örneğin Türkiye illerinde: "Editörde 8
    bölgede etiket sığmadığı için yazılmadı (73 bölgede yazıldı). Videoda ve 16:9
    görselde 67 bölgede yazılır, 14 bölgede sığmaz."
    Görselde aynı orandaki büyük
    boyutu seçmek etiket eklemez; 800×500, kare (Instagram), 1600×1100 ve A4 dikey
    görselde harita daha uzun bir kadraja oturduğu için sayı biraz farklı olabilir. Editörde öteki
    dili görüntülüyorsan iki sayı da o dilin çıktısınındır (sayıların yazılışı dile
    göre değişir, sığan etiket sayısı da değişebilir). Zamanlı haritada video her
    karenin başlığına dönemi yazar; başlık üst köşedeki lejantı aşağı ittiğinde
    video tek dosyalık görselden farklı sayıda etiket alabilir — panel o zaman
    ikisini ayrı yazar ("Videoda 6 bölgede yazılır, 230 bölgede sığmaz; 16:9
    görselde 7 bölgede yazılır, 229 bölgede sığmaz."
    ). İlçe ya da
    belediye gibi çok birimli coğrafyalarda hiçbiri sığmayabilir; panel bunu da
    yazar.
  • Biçim lejanttakiyle aynıdır: 58,9901 yazdığın değer 59, 13,4321 ise
    13,4 olarak basılır. Birim yazılmaz — birimi lejant başlığına yaz.
  • Yazı koyu, çevresi beyaz halelidir; açık ve koyu renklerin ikisinde de okunur.
  • Verisi olmayan bölge etiket almaz.
  • Zamanlı haritada etiket o dönemin değerini gösterir ve dönem değiştikçe
    güncellenir. Giriş animasyonunda etiketler renklerle birlikte belirir.
  • Hikâyede harita bir bölgeye yakınlaştığında yalnız vurgulanan bölgeler
    etiketlenir ve yazı büyümez.

Ölçek çubuğu

Düzen sekmesindeki üçüncü anahtar mesafe ölçeğini açar. Çubuk haritanın
köşesinde durur ve "bu kadar uzunluk şu kadar kilometre" der; uzunluğu her
haritada kendi ölçeğine göre hesaplanır.

Anahtar açık olsa bile çubuk her haritada çizilmez ve bu bilinçlidir. Dünya
haritalarında, kıta ölçeğindeki kapsamlarda ve kuzey-güney yönünde çok geniş
ülkelerde (Kanada gibi) tek bir çubuk haritanın her yerinde geçerli olmaz:
ekvatora yakın bir yerdeki bir santimetre ile kutba yakın bir yerdeki bir
santimetre aynı mesafeyi göstermez. Böyle bir haritaya çubuk koymak yanlış bilgi
vermek olurdu, o yüzden çubuk susar.

ABD haritasında da çıkmaz. Orada Alaska ve Hawaii kadraja sığsın diye taşınıp
küçültülüyor; o haritada tek bir mesafe ölçeği tanımsızdır.

Çubuğun çıktığı haritalarda gösterdiği mesafe haritanın ortasından ölçülür.
Kenarlarda birkaç yüzdelik bir sapma olabilir, ama çubuğun çizildiği kadrajlarda
bu fark okunmayacak kadar küçüktür.

Çubuk lejantın, konum kutusunun ve harita başlığının üstüne binmez. Varsayılan yeri
sağ alt köşedir; lejantı da oraya aldığında (ya da uzun bir lejant çubuğun köşesine
uzandığında) çubuk lejantın hemen üstüne çıkar — üst köşelerde hemen altına iner;
konum kutusu da aynı köşedeyse onun da ötesine geçer. Üst köşede başlık varsa
(sol üstte her zaman, sağ üstte başlık o köşeye uzanıyorsa) çubuk başlığın hemen
altına iner; zamanlı haritanın indirilen ya da yayınlanan görselinde başlığın
altına yazılan dönemin de altına. Alt köşelerde kaynak künyesinin ve sağ alttaki satırın üstünde
durur. Geçeceği yer haritanın bir bölgesinin üstüne düşüyorsa ya da tuvale
sığmıyorsa o çıktıda çizilmez.

Konum haritası

Dördüncü anahtar köşeye küçük bir dünya konturu koyar ve haritanın hangi bölgeyi
gösterdiğini kırmızı bir kutuyla işaretler. Özellikle kapsamı daralttığın
haritalarda işe yarar: tek bir eyaletin ilçelerini gösteren bir harita, okuyucuya
dünyanın neresinde olduğunu kendi başına söylemez.

Harita zaten dünyanın tamamını gösteriyorsa çizilmez, çünkü ekleyeceği bir bilgi
yoktur.

Konum kutusu lejantın, harita başlığının ve haritanın altındaki satırların (kaynak
künyesi, sınır atfı, Made with Tuvelia) üstüne binmez. Kutu varsayılan olarak
sağ üsttedir; lejantı da oraya aldığında (ya da dar bir tuvalde uzun bir lejant
kutunun köşesine uzandığında) kutu lejantın hemen altına iner — alt köşelerde
hemen üstüne çıkar. Sol üst köşede başlığın hemen altına iner (zamanlı haritanın
indirilen ya da yayınlanan görselinde başlığın altına yazılan dönemin de altına);
sağ üstte de
başlık o köşeye uzanıyorsa aynısı olur. Alt köşelerde künyenin ya da sağ alttaki
satırın hemen üstüne çıkar. İneceği yer haritanın bir bölgesinin üstüne
düşüyorsa ya da tuvale sığmıyorsa o çıktıda çizilmez: kutu bölgeleri örtmez,
harita da onun için küçültülmez. Konum kutusunu her çıktıda görmek istiyorsan
lejantı ya da kutuyu başka bir köşeye al.

⚠ Kutu, haritanın kadrajını gösterir. Bir ülkenin uzak denizaşırı toprakları
varsa kadraj onları da içerdiği için kutu beklediğinden geniş çıkabilir; bunun
sebebi coğrafya seçme sayfasında anlatılıyor.

Animasyon

Animasyon bölümü açık/kapalı bir anahtar, dört hız seçeneği (Hızlı,
Normal, Yavaş, Çok yavaş) ve bir Animasyonu oynat düğmesi
taşır. Kapattığında: "Kapalı — harita doğrudan son hâliyle çizilir."

Açıkken harita ilk çizilişinde bölgeler "veri yok" renginden kendi renklerine
geçer. Hız bu geçişin süresidir; Animasyonu oynat aynı girişi baştan
oynatır, böylece ayarı denemek için sayfayı yenilemen gerekmez.

Hızın etkisi bununla sınırlıdır. Aynı ayar bir kamera hareketini de sürer, ama
o hareket harita düzenleyicisinde hiç tetiklenmez — yalnız haritayı bir
scrollytelling adımına gömüp bölge vurgusu verdiğinde ortaya çıkar. Yani
editörde hızı değiştirdiğinde göreceğin tek fark dolgu geçişinin süresidir.

Bu bölüm haritanda zaman boyutu olsa da olmasa da çizilir; giriş animasyonu
zaman imlecinden bağımsız çalışır.