← Dokümanlar

Yarış grafiği

Sıralamanın zaman içinde değişimi. Zaman bağlaması olmadan hiçbir şey çizilmez; aynı anda varsayılan olarak 10 varlık gösterilir (3–30 arası ayarlanır).

Son doğrulama: 2026-10-31 · 2 gün önce

Yarış (bar chart race), varlıkların sıralamasının zaman içinde nasıl
değiştiğini
gösterir: çubuklar birbirinin yerine kayar, önde giden değişir.
Tip menüsünde Yarış adıyla, "Sıralama zaman içinde değişir" ipucuyla durur.

Diğer tiplerden yapısal olarak ayrılır: hareketi veriden değil zamandan
alır.
Bu yüzden zaman bağlaması bu tipte bir seçenek değil, ön koşuldur.

⚠ Zaman bağlaması olmadan tuval boş kalır

Zaman sütununu bağlamadan yarış seçersen grafik hiçbir şey çizmez ve tuvalde
şu yazı görünür:

Zaman sütunu bağlanmadı

Verin yerindedir; eksik olan bağlamadır. Zaman sütununu
Düzen › Sütun rolleri
altından bağla. Veri panelinde de aynı sebep yazar.

Zaman sütununun adını silerken (ya da başka bir sütunla aynı ada çevirirken)
bağlama düşmez, o sütunu bekler: tuvalde "Sütun adı bekleniyor — yazılınca
bağlanacak"
yazar ve sütuna yeni bir ad yazınca yarış o adla sürer.

Yarışın zaman aralığı ilk dolu dönemden başlar: tablonun baştaki dönem
satırlarının değer hücreleri tümüyle boşsa (o dönemde hiçbir varlığın ölçümü
yoksa) kaydırıcı, Animasyonu oynat ve video o dönemleri atlar; ilk kare ilk
ölçülen dönemdir. Sondaki boş dönemler aralıkta kalır (çubuklar son ölçülen
değerde durur — aşağıda).

Veri şekli

İlk sütun zaman, sonraki her sütun bir varlık. Her satır bir dönemdir.

YılİstanbulAnkaraİzmir
200010.018.7354.007.8603.370.866
201013.255.6854.771.7163.948.848
202015.462.4525.663.3224.394.694

Sonra Düzen › Sütun rolleri altından ilk sütunu zaman olarak beyan eder,
çözünürlüğü (Yıl · Ay · Gün) seçersin. Beyan otomatik değildir — sen
söylersin.

Yarışta Okuma seçicisi yoktur; kutuda Anlık yazar, çünkü çubuk her an o
dönemin ölçümüdür. Yanındaki ? işaretine gelince şu not çıkar:

Yarış her an yalnız o dönemin sıralamasını çizer (anlık okuma); birikimli okuma bu tipte uygulanmaz.

İmleç açılışta son dönemdedir ve grafik o dönemin sıralamasını çizer.

Boş bıraktığın hücre ölçüm yok demektir: varlık ilk ölçümünden önceki
dönemlerde yarışta görünmez, ilk ölçümünde sıfırdan büyüyerek girer. İki ölçümü
arasında kalan boş hücrede çubuk kaybolmaz: Basamak'ta son ölçülen değerde
durur, Doğrusal'da iki ölçüm arasında ara değer alır. Son ölçümden sonraki
dönemlerde — tablonun son dönem satırı tümüyle boş olsa da — çubuk iki ayarda
da son ölçülen değerde durur; ara değer uydurulmaz. Açıkça yazdığın 0 ise
gerçek sıfırdır
ve çubuk olarak çizilir. (Sayıya çevrilemeyen bir metin
yazarsan 0 sayılır: o dönemde çubuk sıfıra iner ve sıralamada sona düşer — bu,
çizgi ve yığındaki
davranışla aynı. Veri panelindeki bir uyarı böyle kaç hücre olduğunu sayar
ve ilkini örnek gösterir; ölçüm yoksa hücreyi boş bırak.)

Eksi değerler çizilmez

Yarış yalnız pozitif değere çubuk çizer: alttaki değer ekseni sıfırdan
başlar ve çubuk sağa doğru büyür. Eksi değerli bir varlık o dönemde sıralamanın
sonunda adıyla (değer etiketi açıksa değeriyle) durur ama çubuğu çizilmez;
sıfır da çubuk açmaz. Tablonda eksi değer varsa Veri panelinde ve Düzen ›
Yön, sıralama ve boyut
altında şu uyarı çıkar:

4 eksi değer çizilmiyor — yarış grafiği eksi değerleri çizmez: çubuk yalnız pozitif değere açılır, eksi değerli varlığın o dönemdeki çubuğu çizilmez. Eksi değerli varlık: "C" (4 değer). Eksi değerleri göstermek için çubuk grafik kullan — eksi değeri sıfırın öbür yanına çizer. Veri korunur.

Uyarı eksi değerli varlıkları (en çok üçünü) adıyla ve kaç değerinin eksi
olduğuyla sayar. Görünen varlıkların hiçbir dönemde pozitif değeri yoksa
(hepsi eksi, sıfır, boş ya da sayı değil) çizilecek çubuk kalmaz: tuvalin
ortasında "Pozitif değerli varlık yok" yazar ve bu grafiğin videosu
oluşturulmaz. Pozitif değerler yalnız gizlediğin varlıklardaysa tuval "Pozitif
değerler gizlenen varlıklarda"
der. Eksi değerleri göstermek istiyorsan
çubuk grafik kullan: çubuk eksi değeri sıfırın öbür
yanına çizer.

Yarışı kurmanın iki yolu

Editörde, tip menüsünden. Sol raydaki Tip panelinden Yarış'ı
seçtiğinde — yeni bir grafikte de, var olan bir grafikte de — tabloya hiç
dokunmamışsan
grafik hazır örnek veri ve kurulmuş bağlamayla gelir. Çalışan
bir yarışı görüp kendi verinle değiştirmenin en hızlı yolu budur. Tabloda tek
bir hücreyi bile değiştirdiysen verin korunur ve örnek yüklenmez — o zaman
tuvalde "Zaman sütunu bağlanmadı" yazar ve bağlamayı kendin kurarsın
(yukarıda).

API ya da yapay zekâ asistanıyla. Grafiği oluştururken template: "race"
gönderirsen yarış aynı örnek veri ve bağlamayla kurulur
(API).

Yarışın bir dönem kendi "Yeni öğe" kartı vardı; kaldırıldı. Yeni öğe penceresi
artık yalnız öğe türünü sorar, yarış ise ayrı bir tür değil bir grafik
tipidir.

Aynı anda kaç varlık çizilir

Grafik varsayılan olarak aynı anda 10 varlık gösterir — o anki sıralamada
önde olan 10'u. Gerisi o an çizilmez; kaç varlığın dışarıda kaldığını Veri
panelindeki ve Düzen sekmesindeki uyarı söyler.

Sayıyı Düzen › Yön, sıralama ve boyut › Aynı anda ayarından 3 ile 30
arasında değiştirirsin. 25 şehirlik bir tabloda 25'e çıkarırsan hepsi yarışır;
çubuklar incelir, etiketler küçük kutuda sıkışabilir.

Akıcılık: Ara değer ayarı

Zaman bağlamasındaki Ara değer seçeneği yarışta özellikle görünür:

  • Basamak (varsayılan) — çubuklar yalnız ölçüm anlarında sıçrar
  • Doğrusal — iki ölçüm arasında hem değerler hem sıralama hesaplanır;
    çubuklar birbirinin yerine yumuşakça kayar

Klasik "bar chart race" görünümü için Doğrusal'ı seç.

Yön, sıralama ve legend

  • Yarış her zaman yataydır — yön seçici çizilmez. Varlık adları soldaki
    şeride sığsın diye; dikey bir yarışta adlar çubukların altında dönerdi. Şerit
    grafiğin genişliğinin en çok %40'ı olabilir; dar ekranda buna sığmayan uzun ad
    "…" ile kısalır, tam hâli üstüne gelince görünür. Sığıp sığmadığına grafiğin
    yazı tipinin gerçek genişliğiyle bakılır: şeride sığan ad kısaltılmaz, büyük
    harfli ya da geniş yazı tipinde şeride sığmayan ad da kısalır.
  • Sıralama ayarı yoktur: sıra her an değere göre kurulur, zaten grafiğin
    konusu odur. Düzen'deki bölümün "?" notu bunu söyler.
  • Legend yoktur. Her çubuğun yanında varlığın adı yazar; legend aynı adları
    ikinci kez listelerdi (legend ve gizleme).
    Grafik başka bir tipteyken legend'den gizlediğin bir varlık yarışta da
    görünmez: yerine sıradaki varlık girer ve zaman aralığı görünen varlıkların
    ilk ölçümünden başlar. Görünen varlıkların hiçbirinin ölçümü kalmazsa tuval
    nedenin gizleme olduğunu yazar; API yanıtında nothing_drawn gelir. Tek varlıklı yarışta (tabloda tek değer sütunu) satır
    gizlemesi yarışa uygulanmaz.

Çubuk ucundaki değer

Düzen › Değer etiketleri anahtarı çubukların ucundaki sayıyı açıp kapar;
yeni yarışta açıktır. Önek, sonek, sayı biçimi ve Ondalık ayarları anahtar
kapalıyken de görünür, çünkü alttaki eksenin sayıları da bu biçimle yazılır.

Bu tipte olmayanlar

  • Notlar ve referans çizgileri yok. Notlar panelinde Notlar ve referans çizgileri başlığını açınca şunu görürsün:

    Notlar ve referans çizgileri bu grafik tipinde kullanılamaz. Seçili tip: Yarış.

  • Çoklu grafik yok.
  • Eksen min / Eksen maks. yok. Alttaki değer ekseni her an o anın en büyük
    değerine göre ölçeklenir (lider büyüdükçe eksen de büyür); elle verilen bir
    aralık uygulanmaz. Bu yüzden Düzen › Eksenler ve kılavuz'da bu iki kutu
    bu tipte görünmez. Grafik başka bir tipteyken girdiğin değerler kayıtta kalır;
    tipi geri değiştirince kutular aynı değerlerle döner.

Video export çalışır — bağlama şartıyla

Paylaş › Video bu tipte açık, ama hareket zaman imlecinden geldiği için
bağlama olmadan reddedilir:

Yarış videosu zaman bağlaması ister: hareket giriş animasyonundan değil
imleçten gelir ve bağlamasız yarış hiçbir çubuk çizmez.

En az iki dolu dönem (baştaki tümüyle boş dönemler sayılmaz) ve ölçümü olan
en az bir varlık gerekir. Tabloda boş dönemler varken ölçümü olan tek dönem
kalırsa şu yazar:

Yarışta ölçümü olan tek dönem var (değer hücreleri tümüyle boş dönemler zaman aralığına girmez); imleç sürülecek yer olmadığı için video hareketsiz kalırdı. En az iki dönemde değer girin.

Gizlenen varlıklar (başka bir tipte legend'den gizlediklerin) bu sayıma da
girmez. Dönemlerin ölçümü yalnız gizlenen varlıklardaysa ve görünen varlıklara
tek dönem kalıyorsa nedeni gizleme olarak yazar:

Yarışta görünen varlıkların ölçümü olan tek dönem var (gizlenen varlıkların ölçümleri zaman aralığını belirlemez); imleç sürülecek yer olmadığı için video hareketsiz kalırdı. Görünen varlıklara en az iki dönemde değer girin ya da gizlenen varlıkları yeniden gösterin (yarışta legend yok — legend'i olan bir tipte açılır).

Görünen varlıkların değer hücreleri tümüyle boşsa (ölçümler yalnız gizlenen
varlıklardaysa) video reddedilir — tuvalde de çizilecek çubuk yoktur:

Yarışta görünen varlıkların değer hücreleri boş; ölçümler yalnız gizlenen varlıklarda ve gizlenen varlık yarışa girmez. Görünen bir varlığa değer girin ya da gizlenen varlıkları yeniden gösterin (yarışta legend yok — legend'i olan bir tipte açılır).

Görünen varlıkların hiçbir dönemde pozitif değeri yoksa (yukarıda
Eksi değerler çizilmez) tuval boştur ve video yine
reddedilir:

Grafik boş çiziliyor: "Pozitif değerli varlık yok". Video her karesinde yalnız bu yazıyı gösterirdi. Yarış yalnız pozitif değeri çubuk olarak çizer (boş, sıfır ve eksi değer çubuk açmaz): en az bir varlığa bir dönemde pozitif değer girin. Eksi değerleri göstermek için çubuk grafik kullanın — eksi değeri sıfırın öbür yanına çizer.

Bazı değerleri eksi olan yarışın videosu üretilir; eksi değerli varlığın
çubuğu videoda da çizilmez. Video bölümü bunu Video oluştur düğmesinin
üstünde, Veri panelindeki ve Düzen'deki uyarının aynısıyla söyler; video yine
oluşturulabilir.

Süre seçicide varsayılan, aralıktaki dönem sayısından türetilir: dönem
başına en az yarım saniye düşüren en kısa süre seçili gelir, hiçbiri yetmezse en uzunu (8 sn). Başka bir süre de
seçebilirsin; dönemler süreyi eşit paylaşır.

Veri sınırları ortaktır (30 sütun · 5.000 satır) — bar sayfası.