Dumbbell grafiği
İki dönem arasındaki farkı gösterir. Hangi iki sütunun bir çift olduğunu eşleştirme panelinden söylersin.
Son doğrulama: 2026-10-27 · 6 gün önce
Dumbbell, her kategori için iki değeri ve aralarındaki farkı gösterir:
iki nokta ve onları birleştiren bir çizgi. Tip menüsünde Dumbbell adıyla,
"İki dönem arası fark" ipucuyla durur.
Bar iki dönemi yan yana iki çubuk olarak çizer; dumbbell farkın kendisini
görünür yapar — çizginin uzunluğu değişimin büyüklüğüdür.
Veri şekli — bu tipin asıl kuralı
Tablo, diğer tiplerdekiyle aynı: ilk sütun kategori, sonraki sütunlar
seri. Fark, bu serilerin nasıl eşleştirildiğinde.
Bir çift üç şeyden oluşur:
- Başlangıç serisi — çiftin ilk ucu (bir sütun adı)
- Bitiş serisi — çiftin ikinci ucu (başka bir sütun adı)
- Grup — çiftin adı; birden çok çift varsa onları birbirinden ayırır
(tek çiftte boş bırakılabilir, alan "(grupsuz)" der)
Eşleştirmeyi Düzen › Dumbbell eşleştirme altından görür ve düzeltirsin. Aynı
bölümde iki alan daha var: Başlangıç dönemi ve Bitiş dönemi — bunlar
legend'de görünecek dönem adlarıdır (örnek yer tutucular: "ör. 2014", "ör.
2022"). Çift başına değil, grafiğin tamamı için bir kez yazılır; iki dönem
tüm çiftlerde ortaktır.
Çiftleri elle ekleyip silebilirsin.
Bir çiftin serisini tablodan silersen yalnız o çift düşer; öteki çiftler ve
seçtiğin nokta şekilleri kalır. Hiç çift kalmazsa eşleştirme kalan serilerden
yeniden tahmin edilir (yeni tablo yüklediğinde de). Geri al (Ctrl+Z) seriyi geri
getirir ama düşen çifti getirmez: panelden yeniden kur. Bir serinin adını
değiştirmek çifti bozmaz, çift yeni adı izler.
Dönem adı bir serinin adının aynısıysa (ör. ortak dönem sözcüğü olmayan
tablolarda tahmin "A" ve "B" yazar) ve o seri düşen çiftteyse, dönem adı kalan
ilk çiftin serilerinden yeniden yazılır; legend düşen çiftin adını göstermez.
Senin yazdığın bir dönem adı ("Önce", "2014 yılı") ve tahminin bulduğu dönem
sözcüğü ("2014") olduğu gibi kalır. Tablo API'den değiştiyse dönem adı grafiği
editörde açınca düzelir. API ile yazılan tabloda (PUT …/data) bir çiftin
serisi yoksa çift düşer ve boşta kalan seriler yeni seri adlarından çiftlenir;
hiç çift kalmadıysa eşleştirme ve dönem adları baştan tahmin edilir — editörde
yeni tablo yüklemekten farkı, kalan çiftlerin yanına yeni gruplar için de çift
kurulmasıdır.
İkiden fazla sütunda çiftler otomatik kurulur
Editör eşleştirmeyi tahmin eder ama sessizce uygulamaz: tahmin
eşleştirme panelini ön-doldurur, sen görür ve düzeltirsin.
Tahmin iki aşamalıdır. Önce seri adlarındaki ortak/farklı kelimelere bakar
(İlköğretim 2014 · İlköğretim 2022 · Üniversite 2014 · Üniversite 2022
gibi bir dizilimde grupları ve dönemleri buradan çıkarır). Bu çözülmezse
ardışık çiftlemeye düşer: 1.–2. sütun bir çift, 3.–4. sütun bir çift, böyle
gider.
Tahminin kurduğu çiftte iki serinin adı da yıl, ay ya da tarihse (2010,
2020-06, 2021-01-15) başlangıç eski olandır — sütunlar azalan sırada olsa da
(2020 | 2010 çifti "2010 → 2020" olur). Öteki adlarda ("Önce", "Sonra")
başlangıç önceki sütundur. Hangi sütunların çift olduğu bundan değişmez.
Hiçbir sütun kırpılmaz — dört seri iki çift, altı seri üç çift olur. Ama
ardışık çiftleme, sütunların sırasına bağlı bir tahmindir; tablon dönem
öncelikli dizilmişse (İlk2014 · Üni2014 · İlk2022 · Üni2022) yanlış çiftler
üretebilir. Paneli bir kez kontrol et.
Bir ucu boş olan çift çizilmez
⚠ Bu tip, boş hücre konusunda diğerlerinden ayrılıyor. Bir çiftin iki
ucundan biri boşsa (ya da - ise, ya da sayıya çevrilemiyorsa) o çift o
kategoride hiç çizilmez — sıfır sayılıp tabana inen bir nokta konmaz.
Bu doğru davranıştır: dumbbell'ın gösterdiği şey farktır, ve bir ucu
bilinmeyen bir farkın çizilecek bir uzunluğu yoktur.
⚠ Ama sonucu şudur: eksik veri grafikte görünmez — kategori ekseninde yer
kaplar, üstünde hiçbir şey çizilmez. Veri panelinde kaç boş hücre olduğunu
söyleyen bir uyarı çıkar (API ile çalışan bir ajan da empty_cells uyarısını
alır); sayıya çevrilemeyen metin (abc) için ayrı bir uyarı çıkar (API'de
text_cells). Grafiğin "boş" görünen kategorileri varsa önce tabloyu kontrol et.
Hiçbir kategoride iki ucu da sayı olan bir çift yoksa grafik hiç çizilmez:
tuvalin ortasında "İki ucu da sayı olan çift yok" yazar. Tabloda tek değer
sütunu varsa (çift kurulamaz) ya da çiftlerin serileri tabloda artık yoksa
"Başlangıç ve bitiş serisi eşlenemedi" yazar — ikinci bir seri ekle ya da
çiftleri Düzen › Dumbbell eşleştirme bölümünden yeniden kur. İki durumda da
bu grafiğin videosu oluşturulmaz.
(Bar, çizgi, alan ve yığın da boş hücreyi çizmez: çizgi kopar, çubuk ve dilim
düşer; bkz. çizgi ve yığın.)
Legend tıklanamaz
Dumbbell legend'i iki boyut taşır: şekil grubu, renk dönemi anlatır.
Bu legend salt-okunurdur — girdilerine tıklayarak seri gizleyemezsin
(neden).
Sebebi yapısal: gizleme tek bir liste üzerinde çalışır, iki boyuta birden
toggle vermek çakışırdı. Bir çifti grafikten çıkarmak istiyorsan eşleştirme
panelinden çifti sil. Grafik başka bir tipteyken gizlediğin bir dönem
dumbbell'de yine çizilir ve değer ekseni onu da kapsar; boş hücre ve metin
uyarıları da o dönemi sayar. Gizleme ayarı silinmez.
Nokta şekli ve bağlantı çizgisi
Eşleştirme panelinin altında iki ayar var.
Nokta şekilleri — her çift için daire, kare, elmas ya da üçgen. Bir çiftin
iki noktası aynı şekilde çizilir; legend'de şekil grubu anlatır. Seçmezsen
şekiller stilden gelir (sırasıyla daire, kare, elmas, üçgen). Seçimin kaydedilir
ve stil değişince korunur.
Bir çifti silince onun şekli de gider; kalan çiftler şekillerini korur. Yeni
eklediğin çiftin şeklini ayrıca seçebilirsin.
Bağlantı çizgisi — iki noktayı birleştiren çizginin rengi:
- Grup (varsayılan): çizgi grubun renginde.
- Yön: artış ve azalış ayrı renkte (varsayılan stilde yeşil ve kırmızı) —
hangi çiftin büyüdüğü bir bakışta okunur. - Nötr: gri; dikkat noktalarda kalır.
Eksen sınırını verinin içine çekersen
Eksen min ya da Eksen maks.'ı (Düzen › Eksenler ve kılavuz) verinin
içine çekersen noktalar ve bağlantı çizgisi grafiğin çerçevesinde kesilir:
noktalar yerinden oynamaz, sınırın ötesindeki uç görünmez ve bağlantı çizgisi
çerçevenin kenarına kadar uzanır. Dumbbell değer yazmadığı için kesilen ucun
değeri grafikte okunmaz; iki ucu da sınırın ötesindeki bir çift hiç görünmez.
Değeri tam sınıra denk gelen noktanın yarısı kesilir. Kesilen çifte ayrıca bir
işaret konmaz; okuyucunun yanılmaması için bunu başlıkta ya da notta söylemek
iyi olur. Dikey ve yatay yönde aynıdır.
Diğer yetenekler
- Yön çevrilebilir — Düzen'de Dikey / Yatay, bar
ile aynı. Dikeyde alt eksendeki adların açısı da seçilebilir (Yatay · 45° ·
Dikey · Otomatik, bar sayfası). - Notlar ve referans çizgileri çalışır — dumbbell eksenleri olan bir tip;
üç tür not, grafik başına en çok 50 (bar sayfası). - Zaman imleci yok. Zaman sütununu bağlarsan bağlama saklanır ama grafiğe
etki etmez. - Çoklu grafik yok.
- Video export çalışır, zaman bağlaması gerekmez. Giriş animasyonu bu tipte
uçtan açılma: iki nokta başlangıçta bitişiktir ve çift açılarak farkı
ortaya çıkarır. Süre 2, 3, 5, 8 saniye. - Veri sınırları ortaktır (30 sütun · 5.000 satır) — bar sayfası.