Bar grafiği

Bar, kategorileri yan yana karşılaştırdığın grafiktir. Tip menüsünde Bar
adıyla, "Kategoriler arası karşılaştırma" ipucuyla durur ve yeni bir grafiğin
açılış tipidir.

Bu sayfa bar'ın neler yapabildiğini anlatıyor: hangi ayar nerede, sınırlar
nerede başlıyor ve sınıra çarpınca ne oluyor.

Veri şekli

İlk sütun kategori, sonraki her sütun bir seri. Tek seriyle her satır bir
çubuk olur; birden çok seride her kategori bir grup çubuk taşır.

Sütun rollerini Düzen sekmesinden ayrıca beyan edebilirsin — bunlar
otomatik algılanmaz.

Yön çevrilebilir

Düzen › Yön, sıralama ve boyut › Yön altında Dikey ve Yatay var.
Yatayda kategori adları sola geçer — uzun kategori adların varsa okunaklı olan
budur; editör sol payı en uzun ada göre ölçer.

Aynı bölümde Sıralama üç seçenek sunar: Orijinal (veri dosyandaki sıra),
↓ Büyükten, ↑ Küçükten.

Alt eksendeki adların açısı

Dikey çubukta kategori adları alta yazılır; ad çok ya da uzunsa yan yana
sığmaz. Düzen › Eksenler ve kılavuz › X etiketleri dört seçenek sunar:

Eğik ya da dikey adlar grafiğin altından yer açar, çubuklar biraz kısalır.
Bu yer grafiğin yüksekliğinin en çok %40'ı olabilir. Buna sığmayan ad
"…" ile kısalır; tam hâli, üstüne gelince görünür.

Açı verdiğinde dar ekranda adlar seyreltilmez, hepsi yazılır. 45°'de hâlâ
birbirine biniyorlarsa Dikey ya da Otomatik'i seç. Zamana bağlı bir
grafikte yıllar da aynı ayarla döner. Yatay çubukta bu ayar görünmez, çünkü
adlar zaten solda durur. Çoklu panelde de uygulanmaz.

Çubukların biçimi

Tasarım › Çubuklar ("bar'a özgü") dört ayar taşır:

• Çoklu seri yerleşimi — Yan yana ya da Üst üste
• Köşe yuvarlaklığı — 0-20
• Kalınlık — 6-60
• Aralık — 0-40

Eksi değerlerin etiketi çubuğun uzak ucunun içinde durur (dışarı yazmak
kategori adlarıyla çakışırdı). Etiket rengin çubuğun üstünde yeterince
okunmuyorsa o etiket beyaz yazılır ve çevresine çubuğun renginde ince bir hale
çizilir; pastanın dilim etiketlerindeki kuralın aynısı. Rengin yeterliyse
dokunulmaz; el çizimi stilde de değişmez.

Yığın grafiğiyle farkı

Üst üste seçtiğinde bar, Yığın tipiyle aynı çizimi verir — çubuklar
üst üste binen segmentlere döner. Fark çizimde değil, elindeki kontrollerde:

• Bar, aralarında geçiş yapabildiğin Çoklu seri yerleşimi anahtarını
  verir; Yığın her zaman yığındır, anahtar yoktur.
• Bar çoklu panel görünümünü destekler (aşağıda), Yığın desteklemez.

Yani "bazen yığın, bazen yan yana" istiyorsan Bar'da kal; hep yığın
çizeceksen Yığın tipi niyetini daha açık anlatır.

Çoklu panel (small multiples)

Düzen › Görünüm modu iki seçenek verir: Tek grafik ve Small
multiples. İkincisinde her seri (ya da her kategori) kendi küçük panelinde
çizilir; Grupla ile hangisine göre bölüneceğini, Sütun sayısı (2–6) ile
kaç sütuna dizileceğini seçersin.

Ölçek iki seçenek verir:

• Ortak — bütün paneller aynı aralığı kullanır. Aynı birimdeki serileri
  (ör. beş yılın nüfusu) kıyaslamak içindir.
• Kart başına — her panel kendi verisine göre ölçeklenir. Birimleri farklı
  göstergeleri (% GSYH ile kişi sayısı) yan yana koyarken gerekir; ortak ölçekte
  küçük birimli panelin çubukları görünmez kalır. Eksen alt/üst sınırı yalnız
  ortak ölçekte uygulanır.

Zaman serisi panelleri (çizgi · alan)

Tablonun satırları yıllar, sütunları göstergelerse Çizgi ya da Alan
tipinde her gösterge kendi panelinde seyrini gösterir:

• Ölçek › Kart başına seçiliyken her panel yalnız kendi verisinin yıl
  aralığını çizer: verisi 2013'te başlayan gösterge 2002'den başlamaz. Aradaki
  boş yıllarda çizgi yine kopar. Ortak ölçekte bütün paneller tablonun bütün
  yıllarını gösterir.
• Panele sığmayan yıllar seyreltilir (ör. 2002, 2005, 2008…); ilk ve son yıl
  hep görünür.
• Değer etiketleri açıkken her çizginin son değeri çizginin ucunda, çizgi
  renginde ve kalın yazılır.
• Panel büyüdükçe dikey eksen daha sık bölünür; uzun gösterge adı iki satıra
  iner.
• Panel eksen başlıkları (Düzen › Görünüm modu): her panelin dikey ekseninin
  soluna kendi birimini yazarsın (ör. "GSYH'nin %'si", "milyon kişi başına").
  Boş bıraktığın panelde başlık çizilmez. Tüm grafiğe tek bir eksen başlığı
  istiyorsan Eksenler ve kılavuzdaki eksen başlıklarını kullan.
• Paneller birden çok satıra dizilince satırlar arasında boşluk bırakılır; üst
  satırın yılları alt satırın başlığına yapışmaz.
• Panel eksenlerindeki yazılar (sayılar, yıllar, kategori adları) Tasarım › Tipografi'deki etiket
  boyutunu izler: bir kademe küçük yazılır (13 punto → 11), en az 9. Etiket
  boyutunu büyütürsen panel eksenleri de büyür; gösterge tablosunda değer
  yazılarını kapattığında çizilen alt eksen de aynı kurala uyar.

Gösterge tablosu: yatay paneller

Yön › Yatay seçersen paneller bir karşılaştırma tablosu gibi dizilir: satır
adları (ör. ülkeler) solda bir kez yazılır, her sütun bir göstergedir ve
değer çubuğun ucunda okunur. Uzun gösterge adı panel genişliğine göre alt satıra
kırılır; parantez içindeki birim ("(%GSYH, 2023)") kendi satırında kalır.
Sıralama › Büyükten satırları ilk göstergeye göre dizer.

• Boş hücre "veri yok" yazar (İngilizce çıktıda "no data"); sıfır çubuğu
  çizilmez — boş hücre ölçüm yok demektir, sıfır değil.
• Vurgula — bir satırı (ör. Türkiye) seç: çubukları her panelde seçtiğin
  renkte çizilir, adı kalın ve aynı renkte yazılır. Dikey panellerde de çubuk
  rengi uygulanır.
• Hücre notları — tek bir değerin yanına küçük gri bir not ekler, ör.
  "(2022)": o hücrenin sütunun varsayılan yılından farklı bir yıla ait olduğunu
  gösterir. Not satır ve sütun ADIYLA bağlanır; satırları yeniden sıralasan da
  doğru hücrede kalır. Bir hücreye tek not yazılır, en çok 40 karakter.
• Değer etiketlerini kapatırsan (Değer etiketleri) her panel kendi alt
  eksenini çizer.

⚠ Ondalık basamak bütün paneller için ortaktır. Bir göstergeyi daha az
basamakla göstermek istersen değerleri tabloda yuvarlayarak yaz (ör. 19.16
yerine 19.2).

Bu görünümün videosu da alınabilir; panellerin nasıl açıldığı aşağıda, Video
bölümünde.

Tablonda zaman sütunu bağlıysa (zaman imleci)
çoklu panel görünümünde imleç şeridi çizilmez: paneller tablonun bütün satırlarını
gösterir. Bağlama silinmez; Tek grafik'e döndüğünde şerit geri gelir.

Legend ve seri gizleme

Legend bu tipte çizilir ve tıklanabilir: girdisine bastığın seri gizlenir.
Bar'a özgü bir davranışı yok — konum/dizilim/hizalama ayarları, gizlemenin
kalıcı olması ve son görünür öğe kilidi
legend ve gizleme sayfasında.

Notlar ve referans çizgileri çalışır

Bar, notların çalıştığı tiplerden biri; üç türü de (çizgi, bant, nokta notu)
kullanabilirsin. Bar'a özgü bir kısıt yok — ekleme yolları, 50 sınırı ve
notların geri alınamaz olması
notlar sayfasında.

Zaman imleci çalışır

Bar, zaman imlecinin çizildiği tiplerden biri;
bar'a özgü bir davranışı yok. Düzen › Sütun rolleri altından zaman sütununu
bağlarsın, şerit eksenin altında belirir.

Veri sınırları

• Sütun (kategori + seriler) — en çok 30
• Satır — en çok 5.000
• Hücre uzunluğu — en çok 300 karakter
• Başlık uzunluğu — en çok 120 karakter

Sınırlar sessiz değil — aşan veri kaydedilmez ve neyi azaltman gerektiği
söylenir:

en fazla 30 sütun desteklenir; N geldi. Seri sayısını azalt.

en fazla 5000 satır desteklenir; N geldi. Veriyi filtrele/daralt.

Video export çalışır

Paylaş › Video bu tipte açık. Hareket giriş animasyonundan gelir, yani
dağılım ve yarışın aksine zaman bağlaması gerekmez — sıradan bir bar
grafiğinin videosunu doğrudan alabilirsin. Süre seçenekleri: 2, 3, 5, 8
saniye. Biçimler, sınırlar ve iş akışı video sayfasında.

Çoklu panel görünümünün videosunda bütün paneller aynı anda açılır; her
panelin içinde çubuklar sırayla büyür: gösterge tablosunda yukarıdan aşağı, dikey
panellerde soldan sağa. Aynı satır her panelde aynı anda büyür. Değer yazıları
(not ve "veri yok" dahil) kendi çubuğu tamamlanınca belirir; büyürken ara sayı
gösterilmez. Yazılara yer açmak için çubuklar sürenin ilk beşte dördünde
tamamlanır. Çizgi ve alan panelleri soldan sağa çizilir, son değer çizgi bitince
belirir.