Dağılım grafiği
İki ölçü arasındaki ilişkiyi gösterir. Çalışması için satırlarının ne anlattığını sen söylersin.
Son doğrulama: 2026-10-31 · 2 gün önce
Dağılım, her noktası bir varlık olan bir grafiktir: konumu iki ayrı ölçüden
gelir — biri yatay eksende, biri dikeyde. Tip menüsünde Dağılım adıyla,
"İki ölçü arasındaki ilişki" ipucuyla durur.
Bar ya da çizgi grafiğinden farkı şu: orada bir satır bir kategoridir ve tek bir
değer taşır. Dağılımda bir nokta iki değer tüketir, ve o iki değer hangi
sütunlardan geleceği kendiliğinden anlaşılmaz.
Satırların ne anlattığını sen söylersin
Bu tipin tek gerçek kuralı budur. Düzen › Dağılım eşleştirme › Satırlar
altında iki okuma var:
- Varlık — her satır bir noktadır. Adı satır etiketinden, konumu seçtiğin
iki sütundan gelir. Sıradan bir tabloda (ülkeler alt alta, iki ölçü sütunu)
istediğin budur. - Dönem — her satır bir dönemdir, sütunlar
varlık · ölçübiçimindedir.
Zaman bağlandığında imleç noktaları hareket ettirir.
Tipi Dağılım yaptığın anda editör bir başlangıç okuması seçer ve grafikle
birlikte kaydeder: zaman bağlıysa (örnek veriyle başladıysan da) Dönem,
değilse Varlık. Tek istisna yıl satırlı tablo: satır etiketlerinin
(ilk sütun) hepsi yılsa (1990, 2000 …) ve tablo en az iki varlık · ölçü
çifti kuruyorsa, zaman bağlaması o anda kendiliğinden kurulur (yıl
hassasiyetiyle) ve okuma Dönem olur. Editör bunu Satırlar
seçicisinin altında yazar; her satırın bir nokta olmasını istiyorsan
Varlık'ı seçersin (API ile çalışıyorsan
config.scatter.rowsAre: "entity" göndermek bağlamayı da kaldırır; yanıt bunu
scatter_temporal_removed ile söyler). Tek çiftli (Yıl | gelir | yaşam) ve ay ya da gün
satırlı tablolar bağlanmaz. Bundan sonra okumayı tahmin etmez, sen beyan edersin:
zamanı bağlamak ya da kaldırmak okumayı değiştirmez, değiştirmek için
Satırlar seçicisini kullanırsın. Yanlış okuma hata vermez, başka bir grafik
çizer — o yüzden seçimi kontrol et.
Noktaların eşlemesi (hangi varlığın hangi iki sütundan okunduğu) da tipi seçtiğin
anda tablodan çıkarılır ve kaydedilir. Sonra bambaşka bir tablo yüklersen (dosya,
yapıştırma, uzun tablo dönüşümü) ve eşlemedeki sütunların hiçbiri yeni tabloda
yoksa, eşleme yeni tablodan baştan çıkarılır — noktalar yeni tablonun varlıklarıdır.
Eksen ölçüsünü (Yatay eksen (x) ölçüsü · Dikey eksen (y) ölçüsü) kendin
yazdıysan o ad korunur; kendiliğinden çıkarılmış ad yeni tablodan yenilenir.
Satırlar okuması değişmez. Eşlemedeki sütunlardan en az biri yeni tabloda
duruyorsa eşlemeye dokunulmaz: bulunamayan adların noktaları çizilmez ve seçicide
adın yanında "— tabloda yok" yazar; yeni sütunları
Düzen › Dağılım eşleştirme'deki seçicilerden seç. Kayıtlı bir grafik açılırken
de aynı kural uygulanır; tablo API ile yazıldığında da
(PUT …/data) — yanıt eşlemenin yeniden kurulduğunu scatter_mapping_rederived
uyarısıyla söyler.
Nokta adları
Her noktanın yanında varlığın adı yazar. Bunu
Düzen › Dağılım eşleştirme › Nokta adları anahtarıyla kapatabilirsin;
anahtar varsayılan olarak açıktır.
Dağılımda legend olmadığı için noktanın kim olduğunu — noktalar renkliyse
hangi rengin hangi varlık olduğunu da — yalnız bu adlar söyler. Adları
kapattığında anahtarın altında bir uyarı görünür:
Noktaların adları ve renklerin anlamı grafikte yazmıyor — dağılımda legend
yok. Ad yalnız fareyle üzerine gelince görünür; dışa aktarılan görüntüde ve
videoda hiç yok.
Tek renk seçtiysen uyarı renklerden söz etmez, noktaların adsız ve aynı renkte
olduğunu söyler. Grafikte tek nokta varsa ya da noktaların adı yoksa uyarı
çıkmaz. Adları yeniden açmak için anahtara bir kez daha bas.
Dağılımda Değer etiketleri anahtarı yoktur: noktaların yanına değer
yazılmaz, yazan şey noktanın adıdır ve adlar yalnız buradaki anahtara bağlıdır.
Sayıların nasıl yazılacağını (önek, sonek, sayı biçimi, ondalık, binlik ayraç)
Düzen › Sayıların yazılışı bölümünde seçersin; bu biçim eksen sayılarında ve
ipucunda kullanılır. API ile çalışıyorsan adların ayarı scatter.showNames'tir
ve kapalıyken yanıtta point_names_hidden uyarısı gelir; showLabels alanı bu
tipte çizimi değiştirmez (API).
İpucu iki ölçüyü yazar
Bir noktanın üzerine gelince balon noktanın adını ve iki ölçüsünü yazar (ör.
Türkiye · gelir 8.600 · yaşam 76). Satırların adları
Düzen › Dağılım eşleştirme'deki ölçü adlarıdır; sayılar
Sayıların yazılışındaki biçimle yazılır. Bu yüzden dağılımda
Metin › Tooltip bölümünde "Değer etiketi" kutusu yoktur; başka bir tipe
geçince yazdığın değer aynen geri gelir.
Bir ölçüsü boş olan nokta çizilmez
Boş hücre "ölçüm yok" demektir, sıfır değil. Bir noktanın iki ölçüsünden biri
yoksa o nokta o an çizilmez.
Zaman bağlıyken bir ölçü son ölçümünü bir sonrakine kadar taşır (Basamak'ta
aynen, Doğrusal'da iki ölçüm arasında ara değerle). Bu yüzden x'i 2019'da,
y'yi 2020'de girdiğin bir varlığın noktası 2020'de çizilir: 2019'un x'i ve
2020'nin y'si. Nokta yalnız ölçülerden biri henüz hiç ölçülmemişken çizilmez.
Zaman bağlı değilken iki ölçü aynı satırdan okunur: Varlık okumasında bir
ölçüsü boş satır nokta olmaz; Dönem okumasında yalnız son satır çizilir ve
son satırda iki ölçüsü de dolu nokta yoksa tuval "Çizilecek nokta yok" yazar.
Sayıya çevrilemeyen bir metin (abc, veri yok) ise boş sayılmaz: 0 okunur ve
nokta o eksende 0'a çizilir. Veri panelindeki bir uyarı böyle kaç hücre
olduğunu sayar ve ilkini örnek gösterir; ölçüm yoksa hücreyi boş bırak.
Aynı sebeple gizlemede de "ve" kuralı geçerlidir: bir nokta iki seri tüketir,
ikisinden biri gizliyse nokta düşer. Noktası olan her varlıkta x ya da y serisi
gizliyse tuval boş kalır ve nedenini yazar: "Noktaların x ya da y serisi
gizli". Dağılımda legend yoktur, gizleme burada yapılamaz (başka bir tipte ya
da API ile yapılmıştır); açmak için önce legend'i tıklanan bir tipe (ör. çizgi)
geç. Böyle bir grafiğin videosu da üretilmez; API ile çalışan bir ajan bu
durumda warnings içinde nothing_drawn alır.
Gizlenen varlık eksenleri de belirlemez: eksen yalnız görünen noktaların
değerlerine göre kurulur, gizli bir varlığın çok büyük değerleri görünen
noktaları bir köşeye sıkıştırmaz.
En çok 60 nokta
Grafik en çok 60 nokta çizer. Sınırı aşarsan hem Veri panelinde hem
Düzen sekmesinde bir uyarı çıkar: kaç noktanın çizilmediğini söyler ve
verinin korunduğunu belirtir. Düzen'deki uyarı neyi azaltman gerektiğini de
yazar — Varlık okumasında satır sayısını, Dönem okumasında varlık
sayısını.
Verin silinmez. Sınır yalnız çizime uygulanır; sayıyı azalttığında düşen
noktalar geri gelir. Dönem okumasında gizlenen varlık bu 60'a sayılmaz: x ya
da y serisi gizli varlığın yerini sıradaki alır. Çizilmeyen varlık eksenleri de
belirlemez: eksen yalnız çizilen 60 noktanın değerlerine göre kurulur, dışarıda
kalan bir varlığın çok büyük değerleri çizilen noktaları bir köşeye sıkıştırmaz.
⚠ Tuvalde çoğu zaman bir işaret yoktur. Veriyi yüklerken uyarıyı Veri
panelinde görürsün; panel kapalıyken ve Tasarım ya da Metin sekmesindeyken
görmezsin. Yalnız noktası olan varlıkların hepsi ilk 60'ın dışında kalırsa tuval
boş kalır ve "Çizilecek nokta yok" yazar. 60'ın üstünde veriyle çalışıyorsan
Düzen sekmesini bir kez kontrol et.
Notlar ve referans çizgileri bu tipte yok
Notlar rayını açarsan şunu görürsün
(notlar sayfası):
Notlar ve referans çizgileri bu grafik tipinde kullanılamaz. Seçili tip: Dağılım.
Referans çizgisi, bant ve nokta notu bar, çizgi, alan, yığın, dumbbell ve
piramit grafiklerinde çalışır.
Zaman imleci çalışır
Dağılım, zaman imlecinin çizildiği tiplerden biri.
Düzen › Sütun rolleri
altından zaman sütununu bağlarsın; bağlayınca Sütun rolleri başlığındaki
? işaretine şu not eklenir:
Eksenin altındaki şeridi sürükleyerek zamanı gezdir (ok tuşları da çalışır).
İmleç konumu kaydedilmez.
İmleci sürüklediğinde noktalar hareket eder. Bunun için Satırlar ayarının
Dönem olması gerekir — Varlık okumasında zaman bağlaması yok sayılır.
Dağılımda Okuma seçicisi yoktur; kutuda Anlık yazar, çünkü her nokta o
anki konumunu gösterir. Yanındaki ? işaretine gelince şu not çıkar:
Dağılım her an noktaların o dönemdeki konumunu çizer (anlık okuma); birikimli okuma bu tipte uygulanmaz.
İmleç açılışta son dönemdedir ve noktalar o dönemdeki yerlerinde çizilir.
Video export çalışır — ama zaman bağlaması şart
Paylaş › Video bu tipte açıktır. Hareket giriş animasyonundan değil zaman
imlecinden gelir, bu yüzden bağlama yoksa video reddedilir (hareketsiz bir
dosya için ücret ödemeyesin diye):
Dağılım videosu zaman bağlaması ister: hareket giriş animasyonundan değil
imleçten gelir; bağlamasız dağılım hareketsiz kalır.
Satırlar ayarı Varlık'ken de reddedilir — o okumada zaman yoktur:
Dağılımda satırlar "Varlık" olarak okunuyor (Düzen › Dağılım eşleştirme ›
Satırlar; API'descatter.rowsAre: "entity") — bu okumada zaman yoktur, video
hareketsiz kalırdı. Satırları dönem, sütunları 'varlık · ölçü' yapıp okumayı
"Dönem"e ("period") çevirin.
Ayrıca en az iki dönem ve iki ölçüsü de dolu en az bir nokta gerekir;
tek dönemde imlecin süreceği bir aralık yoktur.
Bilmen gereken iki şey daha
- Legend yoktur. Nokta adları noktaların yanında yazar
(legend ve gizleme); adları kapatırsan
yukarıdaki Nokta adları uyarısı çıkar. - Eksenler tüm dönemlerden hesaplanır, o anki kareden değil. Zaman imlecini
sürüklediğinde eksen sabit kalır — aynı değer hep aynı yerde durur. Eksen,
imlecin herhangi bir anında çizilecek her noktayı kapsar (farklı dönemlerde
girilmiş x ve y'den kurulan nokta dahil); gizlenen varlık ve 60 sınırının
dışında kalan varlık eksene girmez (yukarıda "Bir ölçüsü boş olan nokta
çizilmez" ve "En çok 60 nokta"). Zaman bağlı değilken Dönem okumasında
yalnız son satır çizilir ama eksen tüm satırlardan kurulur. İki eksenin
aralığı da veriden gelir: Düzen › Eksenler ve kılavuz'daki Eksen min ve
Eksen maks. kutuları bu tipte yoktur. Grafik başka bir tipteyken girdiğin
değerler kayıtta kalır; tipi geri değiştirince kutular aynı değerlerle döner.