Bank of Canada Valet'ten veri çekme

Bank of Canada Valet, Kanada Merkez Bankası'nın zaman serilerini verir:
döviz kurları, faiz oranları, tüketici fiyat endeksleri. Her seri bir koda
sahiptir ve sen o kodu yazarsın.

Lisans: Bank of Canada Terms of Use. İçe aktarınca kaynak adı ve lisans
çıktının kaynak satırına kendiliğinden yazılır — elle eklemen gerekmez.

Bu sayfa grafik editörü üzerinden anlatılıyor. Aynı kaynak harita
editöründe de var ve adımlar aynı. Haritada fark önizlemede başlar:
satırların neyi anlattığını sen beyan edersin, tavanlar ve künye alanı da
başkadır. Haritaya özgü olan her şey:
haritada kaynaktan veri.

Adım 1 — Kaynaklar penceresini aç

Editörde sol raydan Kaynaktan veri'ye tıkla. Açılan pencerenin adı
Veri kaynakları. Sol listede kaynaklar iki başlık altında toplanır;
Bank of Canada Valet Kurum ve kuruluşlar başlığı altında.

Pencerenin üstündeki şerit üç adımı gösterir: Parametre → Boyut → Önizleme.
Bu kaynakta Boyut adımı üstü çizilidir: seriyi kodla seçersin, keşfedilecek
bir boyut yoktur.

Adım 2 — Seri kodunu yaz

Seri kodları alanı formda dolu gelir — FXUSDCAD, yani ABD doları/Kanada
doları kuru. Hiçbir şeyi değiştirmeden Veriyi getir'e basarak çalışan bir
sonuç alabilirsin.

Birden çok seri istiyorsan virgülle ayır:

FXUSDCAD, FXEURCAD

Bir çekimde seri tavanı 5'tir.

⚠ Kod listesi ham JSON'dur. Bank of Canada insan-okur bir katalog sunmuyor
(ölçüldü 2026-08-26: /valet/docs bir Swagger arayüzü, seri keşfi için yalnız
liste uçları var). Formdaki bağlantı bankofcanada.ca/valet/lists/series
adresine gider ve tarayıcıda ham JSON açar. Aradığın kodu orada ararsın.

Kod yanlışsa istek gönderilir ve kaynak bulunamadığını söyler; kodu düzeltip
tekrar dene.

Adım 3 — Kapsamı seç: son N gözlem ya da tarih aralığı

İki mod var ve aynı anda yalnız biri kullanılabilir. Bu bir ürün tercihi
değil, kaynağın kuralı: Valet ikisini birlikte gönderince isteği reddediyor.
Form bunu ekranda aynalar — birini doldurduğunda diğeri devre dışı olur
(gizlenmez) ve yanında kısa bir açıklama çıkar. Moddan çıkmak için aktif alanın
yanındaki Temizle düğmesine bas.

• Son N gözlem — boş bırakırsan son 500 gözlem gelir. Bu varsayılan
  bilinçli: parametresiz bir istek serinin bütün geçmişini indirmesin diye.
  En çok 5.000 gözlem istenebilir.
• Başlangıç tarihi / Bitiş tarihi — YYYY-AA-GG biçiminde. Başlangıç,
  bitişten sonra olamaz; öyle yazarsan form veriyi çekmeden uyarır.

İki modu birden doldurursan istek hiç gönderilmeden reddedilir:

recent ile startDate/endDate birlikte verilemez (Valet API reddediyor) — ya son N gözlem ya tarih aralığı seçin.

Adım 4 — Çek ve önizle

Veriyi getir düğmesi asıl isteği atar. Önizleme tablosu gelen satır ve kolon
sayısını yazar; altında Footer önizlemesi vardır — içe aktarınca yazılacak
kaynak satırını orada görürsün.

Tablonun ilk kolonu tarih, sonraki her kolon bir seridir. Kolon adı kaynağın
kendi etiketidir. Sonuç daima eskiden yeniye sıralanır; kaynak iki modda iki
farklı sıra döndürse de tabloya tek biçimde gelir.

⚠ Birim ayrı bir alan olarak gelmez. Valet serilerinde birim bilgisi yalnız
etiketin içinde geçer, ayrı bir alanda değil — bu yüzden uydurulmaz. Grafiğe
birim yazmak istiyorsan eksen başlığına kendin eklersin.

Boş hücreler boş olarak işaretlenir; sıfır olarak yazılmaz. Günlük bir
kurla aylık bir endeksi aynı çekimde istersen aylık serinin çoğu satırı boş
kalır — bu doğrudur, o günlerde ölçüm yoktur.

Adım 5 — İçe aktar

İçe aktar düğmesi veriyi tabloya yazar. Pencere basmadan önce şunu yazar:

İçe aktarma grafiğin verisini ve kaynak bilgisini DEĞİŞTİRİR; geri alınamaz (undo geçmişi sıfırlanır).

Bu uyarı ciddidir: mevcut tablonun üzerine yazılır ve geri alma geçmişi
temizlenir. Önemli bir düzenleme varsa önce onu bitir.

⚠ Haritada uyarı daha kısadır — "İçe aktarma haritanın verisini ve kaynak
bilgisini DEĞİŞTİRİR; geri alınamaz." Parantezli kısım orada yoktur, çünkü
harita editöründe geri alma geçmişi hiç yoktur.

Sık karşılaşılanlar

Çok satır geldi, grafik okunmuyor

Varsayılan 500 gözlemdir ve günlük bir seride bu iki yıla yakındır. Son N
gözlem alanına daha küçük bir sayı yaz (ör. 30) ya da tarih aralığı ver.
Grafik tarafında en çok 5.000 satır kabul edilir, ama okunabilirlik o tavandan
çok önce bozulur.

Tarih alanları tıklanmıyor

Son N gözlem doludur. Yanındaki Temizle düğmesine bas; tarih alanları
açılır. Tersi de geçerli: tarih doluyken son N gözlem devre dışıdır.

Haritaya aktaracağım, tavanlar aynı mı

Hayır. Haritada birim de sayı da başkadır: harita sütun değil satır sayar (10.000) ve zaman açıksa 120 dönem kabul eder.
Ayrıca bu kaynağın şekli haritaya doğrudan uymaz — Valet serileri bölge değil
tarih taşır. Ayrıntı: haritada kaynaktan veri.

Zaman imlecini kullanmak istiyorum

İçe aktarma zaman bağlamasını kurmaz. Hangi sütunun zaman olduğunu ve
çözünürlüğünü Düzen › Sütun rolleri altından sen beyan edersin. Bu kaynakta
zaman sütunu tarih kolonudur; çözünürlük serinin kendi sıklığıdır (günlük FX,
aylık endeks).

Kaynak satırı grafikte görünmüyor

Kaynak anahtarı kapalı olabilir. Metin › Kaynak bölümünden aç. Kaynaklar
penceresi, atıf kapalıyken içe aktarmadan önce seni uyarır ve tek tıkla açmayı
önerir.