Kaynaktan veri
Açık veri kaynağından çekilen tabloyu haritaya aktarmak: satırların neyi anlattığını beyan etmek, eşleşme önizlemesini okumak ve içe aktarmanın neyi üzerine yazdığını bilmek.
Son doğrulama: 2026-09-08 · 6 gün önce
Haritanın verisini elle yazmak zorunda değilsin. Sol raydaki Kaynaktan veri
öğesi açık veri kaynaklarına bağlanır; kaynağı seçer, parametreyi ayarlar,
sonucu önizler ve haritaya aktarırsın. Öğe kendini
"kaynaktan veri çek (beta)" diye niteler.
Kaynakların kendisi — hangi kaynaklar var, parametreler nasıl ayarlanır, lisans
nasıl okunur — veri kaynakları bölümünde anlatılıyor; bir kaynağın
uçtan uca örneği için TÜİK'ten veri çekme sayfasına
bakabilirsin. Bu sayfa yalnız haritaya özgü olan kısmı anlatır.
Satırların neyi anlattığını sen beyan edersin
Grafikte bir tablo doğrudan aktarılabilir; haritada aktarılamaz, çünkü aynı
tablo iki farklı şekilde okunabilir. Bu yüzden önizlemenin altında bir soru
çıkar:
Bu tabloda satırlar neyi anlatıyor?
İki seçenek vardır:
- Her satır bir bölge — klasik şekil. Bir sütun bölge adını, bir sütun
değeri taşır. Birden çok sayısal sütun varsa hangisinin değer olduğunu ayrıca
sorar: "Hangi sütun değer?" - Her satır bir dönem, sütunlar bölge — zaman serisi şekli. Satırlar
yıllar, sütun başlıkları bölge adlarıdır.
Ürün bir tahmin yapar ve işaretli getirir, ama uygulamaz:
"Tahmin işaretli geldi; yanlışsa değiştirin — harita buna göre kurulur."
Yanlış seçersen ne olur
Yanlış şekil bir hata mesajıyla durdurulmaz; önizleme raporundan anlaşılır.
Seçimi her değiştirdiğinde rapor yeniden hesaplanır ("Bölgeler eşleştiriliyor…")
ve sonucu sayıyla verir:
{n} bölgeden {m} tanesi bu haritada çiziliyor · {k} dönem.
Düşen satırları da adlarıyla sayar, üç ayrı başlıkta: "Eşleşmedi ({n}): …"
(ad hiç tanınmadı), "Bu coğrafyada yok ({n}): …" (ad tanındı ama seçili
haritada şekli yok) ve "Kapsam dışı ({n}): …". Yanlış şekil seçtiğinde bu
sayılar tipik olarak çöker — bölge adı sanılan şey yıl olur ve hiçbiri
eşleşmez. İçe aktarmadan önce bu satırlara bak.
Son başlık haritanın Kapsam ayarından gelir: coğrafya panelinden haritayı
bir üst birime ya da seçtiğin bölgelere indirdiysen, kaynak daha geniş bir
tablo döndürdüğünde artan satırlar orada toplanır. Bir hata değildir —
401 ilçelik bir veri setini 14 ilçelik bir haritaya aktarmak meşrudur ve
satırlar tabloda durmaya devam eder. Rapor haritanın o anki kapsamına göre
hesaplanır; kapsamı sonradan genişletirsen o satırlar da çizilmeye başlar.
Kapsamın kendisi coğrafya seçme sayfasında.
İki durumda ürün seni kendisi durdurur: şekli hiç seçmediysen düğme kilitlenir
("Satırların bölge mi dönem mi olduğunu seçin"), seçtiğin şekil hiçbir ölçüm
üretmiyorsa uyarı çıkar ("Bu şekilde hiç gözlem çıkmıyor."). Ama sayıların
"az ama sıfır değil" olduğu durumda karar sende: rapor doğruyu söyler, düğme
açık kalır.
Bölge adlarının nasıl eşleştirildiği, "Eşleşmedi" ve "çizilemiyor" başlıklarının
ne anlama geldiği veri ve eşleşme sayfasında.
⚠ İçe aktarma geri alınamaz
Pencere bunu açıkça söyler:
İçe aktarma haritanın verisini ve kaynak bilgisini DEĞİŞTİRİR; geri alınamaz.
Üzerine yazılanlar:
| Ne | Ne olur |
|---|---|
| Haritanın verisi | Tümüyle değişir — eski satırlar gider |
| Kaynak alanı (künye) | Kaynağın adıyla daima ezilir |
| Not alanı (künye) | Yalnız kaynak bir not veriyorsa değişir; vermiyorsa senin notun korunur |
| Zaman beyanı | İçe aktarılan veriye göre kurulur; veri zamansızsa beyan tümüyle silinir |
| Kaynak kaydı | Hangi kaynak, hangi parametreler, ne zaman çekildi ve lisansı — yazılır |
Dokunulmayanlar: coğrafya seçimin ve kapsamın, harita başlığı, renk
şeması ve marka rampası, lejant ve animasyon ayarları. Yani görünümünü kurup
sonra veriyi tazelemek güvenlidir; kaybedeceğin şey veri ve kaynak satırıdır.
İşlem bitince pencere durumu bildirir:
"Veri haritaya aktarıldı; kaynak ve lisans künyeye yazıldı. Bu pencereyi
kapatabilirsin."
Dönem sınırı
Harita en çok 120 dönem taşır. Kaynak daha fazlasını döndürürse içe aktarma
reddedilir ve ne yapman gerektiğini söyler:
kaynak {n} dönem döndürdü, sınır 120 — parametrelerle daralt (ör. yıl aralığı).
Bu, elle dönem eklerken karşılaştığın sessiz sınırdan farklıdır: orada ekleme
işareti kaybolur, burada sebebini yazan bir ret alırsın. Zaman boyutunun tamamı
zaman boyutu sayfasında.
"Beta" ne anlama geliyor
Ray öğesinin ipucu bu bölümü beta diye niteliyor. Ölçtüğümüz kadarıyla bunun
davranışsal bir karşılığı yok: kapalı bir özellik, kısıtlanmış bir kaynak ya da
gizli bir sınır bulunmuyor. Niteleme, yüzeyin ve kaynak listesinin değişmeye
devam edeceğini söylüyor.