← Dokümanlar

Zaman imleci ve sütun rolleri

Grafiğin altındaki şeridi sürükleyerek zamanda gezin. Önce hangi sütunun zaman olduğunu sen söylersin — otomatik algılanmaz.

Son doğrulama: 2026-09-05 · 9 gün önce

Zaman imleci, grafiğin altına bir şerit koyar: sürüklediğinde grafik o ana geri
döner. Çizgi ilerler, çubuklar sıralanır, olaylar belirir.

Çalışması için önce hangi sütunun ne olduğunu söylemen gerekir. Bu sayfa
ikisini birlikte anlatıyor çünkü biri olmadan diğeri işe yaramaz.

Sütun rolleri otomatik algılanmaz

Düzen › Sütun rolleri bölümünün ilk satırı bunu açıkça söylüyor:

Sütun rolleri OTOMATİK algılanmaz — hangi sütunun ne olduğunu sen söylersin.

Grafik, başlığa ya da hücrelerin biçimine bakıp "bu zaman sütunu olmalı" diye
tahmin etmez. Beyan etmezsen imleç hiç görünmez.

Hangi rollerin göründüğü grafik tipine bağlıdır:

RolHangi tiplerde görünür
Zamanher tipte
Olay başlangıcıyalnız süre çizelgesi
Olay bitişi (opsiyonel)yalnız süre çizelgesi
Şerit (opsiyonel)yalnız süre çizelgesi
Renk kategorisi (opsiyonel)yalnız süre çizelgesi
Önem/ağırlık (opsiyonel)yalnız süre çizelgesi

Zaman rolü ilk sütuna verilir: satır etiketleri tarih olur. Süre çizelgesi
farklıdır — orada satır bir olaydır ve tarih herhangi bir sütunda yaşar,
o yüzden kendi rolleri vardır (süre çizelgesi
sayfası
).

Hangi grafiklerde çalışır

İmleç şu tiplerde çizilir: çizgi · bar · yarış · dağılım · süre çizelgesi.

Editördeki uyarı bu listeyi eksik veriyor. Desteklenmeyen bir tipte zaman
bağlarsan şunu görürsün:

Zaman imleci şimdilik yalnız şu tiplerde çiziliyor: Çizgi, Bar, Yarış,
Dağılım. Bu tipte bağlama saklanır ama grafiğe etki etmez.

Cümlenin ikinci yarısı doğru — o bağlama gerçekten işe yaramaz. Ama listede
süre çizelgesi eksik: orada imleç çalışır, yalnız Zaman rolünden değil
Olay başlangıcı rolünden beslenir. Süre çizelgesinde bu genel uyarıyı
görürsen yok sayabilirsin.

Bağlama kurulan ama desteklenmeyen tiplerde (pasta, alan, yığın, dumbbell,
piramit) beyanın silinmez — tipi destekleyen bir tipe çevirdiğinde imleç
çalışmaya başlar.

Üç ayar

Zaman sütununu bağladığında üç seçenek açılır.

Çözünürlük — Yıl · Ay · Gün. Verinin hangi hassasiyette olduğunu sen
seçersin; grafik 1985, 1985-03 ve 1985-03-17 biçimlerini ayırt eder.

Okuma — imlecin o anında neyin gösterileceği:

  • Birikimli (o ana kadar) — imlece kadar olan her şey
  • Anlık (yalnız o an) — yalnız o andaki ölçüm

Bu ayarın varsayılanı yoktur; bağlamayı kurarken açıkça seçersin. Yanlış
seçim hata vermez, başka bir grafik çizer — bir eğilim grafiğini anlık moda
almak, birikmiş toplamı tek dönemin değerine indirir.

Ara değer — imleci iki ölçüm arasına getirdiğinde ne olacağı:

  • Basamak — ara değer üretilmez (varsayılan): son ölçüm tutulur
  • Doğrusal — iki ölçüm arası hesaplanır: aradaki değer hesaplanır

Editör hangisini seçeceğini şöyle özetliyor:

Doğrusal ara değer nüfus gibi sürekli büyüklüklerde makul; kategorik seride
(ör. "o yıl hangi parti") anlamsız sayı üretir.

Ara değer yalnız çizgiyi etkilemez. En görünür olduğu yer çizgidir, ama
ayar her bağlı tipte okunur — yarışta hem değerler hem sıralama interpole
edilir, klasik "bar chart race" akıcılığı buradan gelir
(yarış sayfası).

Şeridi kullanmak

Bağlama kurulunca editör şunu yazar:

Eksenin altındaki şeridi sürükleyerek zamanı gezdir (ok tuşları da çalışır).
İmleç konumu KAYDEDİLMEZ.

Kolu fareyle sürükleyebilir ya da odaklayıp ok tuşlarıyla adım adım
ilerletebilirsin. Ekran okuyucular için kontrolün adı "Zaman imleci".

Bazı grafiklerde kol başta soluk durur ve şeritte "Tümü" yazar — bu,
imlecin henüz uykuda olduğu anlamına gelir: grafik her şeyi gösteriyordur. İlk
dokunuşta uyanır.

⚠ İmleç konumu kaydedilmez — ve sonucu

Kolu nereye bırakırsan bırak, o konum grafiğin ayarlarına yazılmaz. Bu,
notlar ve gizlemenin tam tersidir (notlar ·
legend ve gizleme) — onlar kaydedilir, imleç
kaydedilmez.

Pratik sonuçları:

  • Sayfayı yenilediğinde imleç varsayılan konumuna döner.
  • Yayınladığın grafikte okuyucu imleci senin bıraktığın yerde bulmaz;
    grafik kendi varsayılanından açılır.
  • Canlı embed'de okuyucu şeridi kendisi sürükleyebilir — imleç orada da
    çizilir. Yani yayınladığın şey donmuş bir kare değil, gezinilebilir bir
    grafiktir.
  • PNG/SVG dışa aktarmada şerit çizilmez; görüntü, dışa aktardığın andaki
    imleç konumunu dondurur. Belirli bir anı görüntü olarak paylaşacaksan önce
    imleci oraya getir.

Video ve scrollytelling'de imleci sen sürmezsin

İmleç bu iki yerde başka bir şey tarafından sürülür:

  • Video: kare numarası. İmleç süre boyunca sabit hızda ilerler — yarış ve
    dağılım videolarının hareketi buradan gelir, giriş animasyonundan değil. Bu
    yüzden o tiplerde zaman bağlaması olmadan video alınamaz.
  • Scrollytelling: okuyucunun scroll'u. Her adıma bir imleç konumu
    verirsin, okuyucu ilerledikçe grafik o anlara gider.