Dokümanlar

Tuvelia'yı nasıl kullanacağını anlatan sayfalar.

• Çalışma alanıGiriş yaptıktan sonra gördüğün yer: projeler, projelerin içindeki öğeler ve sol menü. Neyi nerede bulacağın.
• ProjelerProje oluşturma, arama, yeniden adlandırma ve silme; yayında öğesi olan projenin neden silinemediği.
• ÖğelerBir projenin içinde yeni öğe açma, öğe türleri ve Yarış şablonu, marka kiti seçimi, arama ve tip filtresi, silme ve yayındaki öğenin korunması.
• Dosyalar ve yüklemeGörselleri yüklemek, kota, biçim sınırları, silme kuralı ve yüklenen dosyanın adresinin neden hiç değişmediği.
• Marka kitleriKit nedir, hangi renk ve yazı tipi ayarlarını taşır, yeni grafik/harita/hikâyeyi nasıl etkiler ve stil seçiminin kiti nerede ezdiği.
• GrafiklerGrafik tipleri ve grafiğe özgü yetenekler: tipi nereden seçersin, görünümü nereden ayarlarsın.
• Bar grafiğiKategoriler arası karşılaştırma. Yönü çevirebilir, serileri yan yana ya da üst üste dizebilir, notlar ekleyebilirsin.
• Çizgi grafiğiZaman içinde değişim. Boş hücre sıfır sayılır ve çizgi kopmaz — bu sayfanın en önemli maddesi budur.
• Pasta grafiğiBütünün parçaları. Varsayılan donut'tur ve çok serili veride varsayılan olarak yalnız ilk seri çizilir.
• Alan grafiğiÇizginin altı doldurulmuş hâli. Çoklu seride alanlar üst üste biner, toplanmaz — ve zaman imleci bu tipte çalışmaz.
• Yığın grafiğiToplam ve onu oluşturan parçalar. Boş hücre toplamı sessizce eksik gösterir — bu sayfanın en önemli maddesi budur.
• Dumbbell grafiğiİki dönem arasındaki farkı gösterir. Hangi iki sütunun bir çift olduğunu eşleştirme panelinden söylersin.
• Piramit grafiğiİki kanatlı karşılaştırma — nüfus piramidi. İki seriyi sol ve sağ kanada eşlersin; eksen mutlak değer gösterir.
• Yarış grafiğiSıralamanın zaman içinde değişimi. Zaman bağlaması olmadan hiçbir şey çizilmez ve en çok 10 varlık gösterilir.
• Dağılım grafiğiİki ölçü arasındaki ilişkiyi gösterir. Çalışması için satırlarının ne anlattığını sen söylersin.
• Süre çizelgesiKim ne zaman, ne kadar süreyle. Her satır bir olay; sütun rolleriyle başlangıcı, bitişi ve şeridi sen söylersin.
• Notlar ve referans çizgileriGrafiğin üstüne çizgi, bant ve nokta notu ekle. Grafik başına en çok 50 — ve notlar anında kaydedilir, geri alınamaz.
• Legend ve gizlemeRenk/şekil açıklaması nerede durur, nasıl ayarlanır — ve legend'den gizlediğin seri her yerde gizli kalır.
• Zaman imleci ve sütun rolleriGrafiğin altındaki şeridi sürükleyerek zamanda gezin. Önce hangi sütunun zaman olduğunu sen söylersin — otomatik algılanmaz.
• Stil ve derinlikAltı hazır görünüm ve dört derinlik seviyesi. Stil seçmek grafiğin zemin/eksen renklerini ve yazı tipini değiştirir — veri renklerine dokunmaz.
• RenklerÜç renk modu, altı hazır palet ve marka kitinin veri renklerine etkisi. Yeni grafikler kitinin renkleriyle doğar; kiti sonradan değiştirmek eski grafikleri etkilemez.
• Künye ve dipnotGrafiğin altındaki kaynak, tarih, lisans ve atıf şeridi. Dipnotu kapatmak kaynağı da gizler; paylaşılan çıktılarda şeridin bir kısmı bilerek düşer.
• HaritalarBölgeleri değerlerine göre renklendiren harita öğesi: veriyi nasıl eşlersin, coğrafyayı nereden seçersin, görünümü nereden ayarlarsın.
• Veri ve eşleşmeKimlik ve değer sütunlarıyla tabloyu doldurmak, eşleşme raporunu okumak ve boş bırakılan hücrelerin haritada ne anlama geldiğini bilmek.
• Coğrafya seçmeHaritanın hangi bölgeleri çizeceğini seçmek: bölge, düzey ve kapsam menüleri, kaynak atfının neden kaldırılamadığı ve coğrafya değişince verine ne olduğu.
• Renk, lejant ve animasyonHaritanın görünümü: marka rampasının neden şema seçimini kilitlediği, üç sınıflama modunun ne yaptığı, lejant konumu ve animasyon hızının gerçekte neyi değiştirdiği.
• Zaman boyutuAynı bölgeleri birden çok döneme göre boyamak: hassasiyeti beyan etmek, dönem sütunlarını doldurmak ve imleci sürüklemek. Boş hücrenin anlamı zaman açıkken değişir.
• Kaynaktan veriAçık veri kaynağından çekilen tabloyu haritaya aktarmak: satırların neyi anlattığını beyan etmek, eşleşme önizlemesini okumak ve içe aktarmanın neyi üzerine yazdığını bilmek.
• KünyeHaritanın altına yazılan başlık, kaynak ve not. Grafikteki dipnot şeridinin çoğu haritada yoktur; atıf bilgisi Paylaş penceresindeki Atıf bölümünden alınır.
• Paylaşma ve dışa aktarmaHaritayı görsel, PDF, dönem dönem ZIP ya da video olarak dışa aktarmak ve embed adresi almak. Aynı 60 sayısı ZIP'te kırpar, videoda reddeder.
• Hikâyeler (scrollytelling)Okuyucu kaydırdıkça görseli değişen, metni görselin üstünde akan uzun anlatı biçimi: bölümler, adımlar, sahne ve yayın.
• Başlangıç şablonlarıYeni hikâye boş açılmaz: hazır bölüm ve adım iskeletiyle başlar.
• Örnek hikâyeyi sökmekVitrindeki örnek hikâyenin her bloğu hangi ayardan çıktı: kapaktan kapanışa, adım adım eşleme.
• Bölümler ve adımlarHikâye ağacını kurmak: bölüm eklemek, adım eklemek, metin yazmak, metnin nerede ve nasıl görüneceğini seçmek.
• Kapak ve medya bloklarıHikâyenin ilk ekranı, kaydırdıkça ilerleyen kare dizisi, galeri ve ızgara.
• Görsel ve medyaSahne, adım görselleri, fotoğraf ve videonun tam ekran kullanımı, odak noktası, kaynak künyesi ve dış grafik gömme.
• Metin ve bloklarZengin metin biçimleri, büyük ilk harf ve üç tipografik blok: alıntı, büyük sayı, ayraç.
• Makale moduBir bölümü kaydırmalı sahne yerine düz yazı olarak çizmek; figür genişlikleri ve iki modun aynı hikâyede birlikte kullanımı.
• Hikâyeyi yayınlamakYayın akışı, public adres, marka kitinin dondurulması, kaynakça ve yayının taslağın gerisinde kalması.
• Veri kaynaklarıEditörden çıkmadan açık veri kaynaklarına bağlan, parametreyi ayarla, tabloya aktar.
• Bank of Canada Valet'ten veri çekmeKanada Merkez Bankası'nın zaman serilerini editörden çıkmadan çek: seri kodunu yaz, son N gözlem ya da tarih aralığı seç, tabloya aktar.
• Bank of England IADB'den veri çekmeİngiltere Merkez Bankası'nın zaman serilerini editörden çıkmadan çek: seri kodunu yaz, tarih aralığını seç, tabloya aktar.
• data.gov.au'dan veri çekmeAvustralya ulusal açık veri portalından tek bir CSV dosyasını editöre aktar: katalogda ara, kaynak kimliğini al, rozetleri oku.
• data.gov.ie'den veri çekmeİrlanda ulusal açık veri portalından tek bir CSV dosyasını editöre aktar: katalogda ara, kaynak kimliğini al, rozetleri oku.
• data.gov.lv'den veri çekmeLetonya ulusal açık veri portalından tek bir CSV dosyasını editöre aktar: katalogda ara, kaynak kimliğini al, rozetleri oku.
• dati.gov.it'ten veri çekmeİtalya ulusal açık veri portalından tek bir CSV dosyasını editöre aktar — bu portalda her çekim dosya indirme yolundan gider.
• Dünya Bankası (WDI)'den veri çekmeKüresel kalkınma göstergelerini editörden çıkmadan çek: göstergeyi katalogda ara, ülkeleri seç, yıl aralığını daralt.
• Eurostat'tan veri çekmeAvrupa istatistiklerini editörden çıkmadan çek: veri seti kodunu gir, boyutları daralt, dönem seç, tabloya aktar.
• FRED'den veri çekmeSt. Louis Fed'in ekonomik zaman serilerini editörden çıkmadan çek: şartları bir kez onayla, seriyi katalogda ara, tabloya aktar.
• Global Carbon Budget'ten veri çekmeÜlke bazlı fosil CO2 emisyonlarını editörden çıkmadan çek: ülke kodlarını yaz, yıl aralığını daralt, tabloya aktar.
• Open Government Canada'dan veri çekmeKanada federal açık veri portalından tek bir CSV dosyasını editöre aktar: katalogda ara, kaynak kimliğini al, rozetleri oku.
• TCMB EVDS'den veri çekmeMerkez Bankası'nın ekonomik verilerini editörden çıkmadan çek: veri grubunu katalogda ara, serileri seç, tarih aralığını ver.
• TÜİK'ten veri çekmeTÜİK veri tarayıcısındaki bir veri setini adım adım içeri aktar: kimliği bul, dönemi seç, boyutları daralt, içe aktar.
• WPRDC'den veri çekmePittsburgh bölgesinin açık veri portalından tek bir CSV dosyasını editöre aktar: katalogda ara, kaynak kimliğini al, rozetleri oku.
• Paylaşma ve dışa aktarmaPaylaş penceresinin beş bölümü: yayınlama ve embed kodu, görsel, PDF, video ve atıf. Hangi bölüm neyi üretir, nerede grafikle harita ayrışır.
• Yayınlama ve embedYayına alma ve yayından kaldırma, üç embed türü (interaktif iframe, inline SVG, otomatik e.js) ve veri değişince hangisinin kendiliğinden güncellendiği.
• Görsel ve PDFGrafiği PNG, JPEG ya da SVG olarak indirme; çözünürlük, boyut ve şeffaf zemin; PDF sayfa boyutları ve PDF'te metnin gerçek metin olarak kalması.
• AtıfGrafik ya da harita için APA, MLA, Chicago ve BibTeX biçiminde hazır atıf metni; adres, tarih, yayıncı ve lisans alanlarının nereden geldiği.
• VideoGrafiği MP4, GIF ya da şeffaf MOV olarak üretme: biçimler ve sınırları, süre seçimi, hangi durumlarda video üretilmediği, indirme bağlantısının 24 saat sonra silinmesi.
• Yayın adresleri ve arama motorlarıYayınladığın grafik, harita, hikâye ve karşılaştırmanın adresi nasıl kurulur, hangileri arama motorlarında çıkar, yayından kaldırınca ve başlığı değiştirince adrese ne olur.
• HesapGiriş, kayıt ve e-posta onayı; profil adı ve e-posta değişikliği; parola değiştirme ve sıfırlama.
• Giriş ve kayıtE-posta ile kayıt ve onay bağlantısı, giriş ekranı, Google ile giriş düğmesinin ne zaman göründüğü ve çıkış.
• ProfilGörünen adını değiştirme, avatarın nereden geldiği ve e-posta adresini doğrulama bağlantısıyla değiştirme.
• Güvenlik ve parolaParolayı değiştirme, unutulan parolayı e-posta bağlantısıyla sıfırlama, sıfırlama bağlantısının geçersiz sayıldığı durumlar ve giriş yöntemi.