1. Scrollytelling

Bu çalışma, Kasım 2026’da düzenlenecek BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı’nın 31. oturumu (COP31) öncesinde, UNFCCC’ye taraf 194 ülkenin iklim müzakere pozisyonlarını sistematik biçimde haritalamayı amaçlamaktadır. Her ülke için ayrı bir profil belgesi hazırlanmış olup bu profiller, ülkelerin ulusal katkı beyanlarını (NDC), müzakere grubu üyeliklerini, sektörel önceliklerini ve COP31 gündemine ilişkin muhtemel tutumlarını kapsamaktadır. Araştırma süreci beş aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, 194 ülkenin her biri için ayrı ayrı kapsamlı bir web araştırması (deep research) gerçekleştirilmiştir. Bu aşamada Anthropic şirketi tarafından geliştirilen Claude Opus 4.6 yapay zekâ modeli kullanılmıştır. Her ülke için resmi UNFCCC belgeleri, NDC kayıtları, hükümet kaynakları, uluslararası kuruluş raporları (UNDP, Dünya Bankası, UNEP, FAO vb.), bölgesel iklim politikası analiz platformları ve akademik yayınlar taranmıştır. Araştırma sonuçları, danışılan kaynakların listesiyle birlikte detaylı kaynak dosyaları olarak kaydedilmiştir.

UNFCCC Statüsü

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) ve Paris Anlaşması’na taraf. Tanınmış “özel koşulları” olan Ek I Tarafı (26/CP.7 sayılı Karar, COP7 Marakeş 2001); Ek II’den çıkarılmıştır. Paris Anlaşması'nı açıkça bir gelişmekte olan ülke olarak imzalamıştır. Bu belirsiz statü, Türkiye'nin gelişmiş bir ülke olarak iklim finansmanı sağlama yükümlülüğü bulunmadığı, ancak gelişmekte olan ülkeler için tasarlanmış iklim finansmanı mekanizmalarına da otomatik olarak erişemediği anlamına gelmektedir; ancak sonraki COP kararları, finansal, teknolojik ve kapasite geliştirme desteği için uygunluğu açmıştır. Eşi görülmemiş bir bölünmüş başkanlık düzenlemesi kapsamında COP31'e ev sahipliği yapmaktadır (Antalya, Kasım 2026): Türkiye Çevre Bakanı, ev sahipliği, Dünya Liderleri Zirvesi, iletişim ve operasyonları denetleyen COP31 Başkanı olarak görev yaparken, Avustralya müzakereler üzerinde münhasır yetkiye sahiptir. UNFCCC tarihinde bu türden ilk ikili model. Climate Action Tracker genel değerlendirmesi: "Ciddi Derecede Yetersiz." NDC 3.0, Kasım 2025'te sunuldu. Net sıfır hedefi yılı 2053. Ulusal emisyon ticareti sistemini kuran ilk kapsamlı İklim Yasası, Temmuz 2025'te kabul edildi. Resmi UNFCCC müzakere grubu üyeliği yok.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.

Grup Üyelikleri

Belirtilmemiş
COP31 Ev Sahibi — resmi UNFCCC müzakere grubu üyeliği yoktur. Ek I'de yer almasına rağmen, iklim finansmanı konusunda AB/Umbrella Grubu katkı payı tabanından ziyade gelişmekte olan ülkelerin taleplerine daha yakın bir konumda olan "özel koşulları" olan Ek I Tarafı.

Temiz Enerji Geçişi

Türkiye'nin NDC 3.0'ı Kasım 2025'te sunuldu ve Cumhurbaşkanı tarafından BM İklim Zirvesi'nde duyuruldu. Hedef, emisyonları 2035 yılına kadar belirli bir seviyede sınırlandırmayı öngörürken, emisyonların zirveye ulaşacağı yıl 2030'ların sonu olarak tahmin edilmektedir. Climate Action Tracker, bunu "Kritik Derecede Yetersiz" olarak değerlendirerek, tahmin edilen zirveden 2053 yılına kadar net sıfıra inmenin, dönüştürücü bir politika değişikliği olmadan gerçekçi olmayan yıllık azaltımlar gerektireceğini belirtmiştir. Fosil yakıt konusundaki tutum, Türkiye'nin COP31'deki rolünün en tartışmalı boyutudur. COP30'da Türkiye'nin fosil yakıt geçiş yol haritasına karşı çıkan ülkeler arasında olduğu bildirildi, ancak bir heyet sözcüsü bu nitelemeyi reddetti. COP31 Başkanı, iklim eyleminin sadece fosil yakıtlarla sınırlandırılamayacağını belirtti; bu ifade, fosil yakıt üreticilerine sempati duyulduğu şeklinde yorumlandı. 2025 sonlarında düzenlenen UNEA'da Türkiye, diğer bazı ülkelerle birlikte karar taslaklarındaki iklim ifadesini zayıflatmak için baskı yaptı ve bu tutumu birçok taraftan eleştiri aldı. Yurt içinde Türkiye, Avrupa’nın en büyük kömürle çalışan elektrik üreticisidir ve kömür, elektrik üretiminin çok önemli bir payını oluşturmaktadır. Türkiye, üretici ve tüketici bölgeler arasında bir doğal gaz transit merkezi haline gelmeyi aktif olarak hedeflemektedir. Aynı zamanda, yenilenebilir enerji kapasitesi önemli ölçüde artmış, güneş enerjisi hızla büyümüş ve genel fosil yakıt payı son on yılların en düşük seviyesine inmiştir. Hedefler arasında, 2030 ve 2035 yıllarına kadar iddialı yenilenebilir elektrik payları ve önemli miktarda planlanmış rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesi bulunmaktadır.